Những loại đàn dây, nhạc cụ gõ, bộ điểu khiển MIDI hay đơn giản chỉ là những cái chai, cầu thang, tấm thép hoặc ván trượt…, đều là nhạc cụ mới lạ hoặc phụ kiện tạo nên những nhạc cụ hiện đại.
Bottlephone là nhạc cụ do Zoran Madzirov phát minh, dùng để độc tấu và đã trở thành nhạc cụ chuyên nghiệp trên 20 năm qua. Nó bao gồm 40 chai chứa chất lỏng có giọng nửa cung, treo thành hai hàng hoặc hai tầng. Hiện nay có nhiều loại bottlephone do những nhóm nhạc khác chế tạo và biểu diễn, song số lượng chai có thể thay đổi. Loại phổ biến nhất xuất hiện ở Slovenia, bao gồm 24 chai xếp thành một hàng, có phạm vi âm vực giống như một keyboard.
![]() |
Bottlephone và nondo (trên); laser harp (dưới) |
Laser harp là loại đàn hạc bao gồm một số chùm tia laser có cách chơi giống như đàn hạc để tạo ra âm thanh, do Jean Michel Jarre sử dụng trong các buổi trình diễn của ông. Thuật ngữ “laser harp ” và loại đàn này do Bernard Szajner phát minh và chế tạo vào năm 1981.
Có một loại đàn “grand piano” lạ lùng do Neil Feather chế tạo, đặt tên là nondo. Nó gồm có một tấm thép lớn treo theo chiều dọc với dây đàn kim loại, tạo ra một đường cong chữ U có đáy nông giống như đáy của một chiếc ghế đong đưa. Người chơi đánh vào dây đàn bằng dùi hoặc dùng que thép nặng lăn trên những dây đàn để tạo ra âm thanh thánh thót một cách ma quái.
Cầu thang mà là nhạc cụ chăng? Có thể lắm chứ. Đó là chiếc đàn khổng lồ piano stairs, bao gồm những bậc cầu thang thiết kế như các phím đàn piano, khi có người đi lên phím nào thì phím đó phát ra nốt nhạc tương ứng nốt của đàn piano. Nhạc cụ này hiện đang sử dụng ở Stockholm, Thụy Điển, đem lại sự thích thú và ngạc nhiên cho những người bước chân lên nó.
![]() |
Piano stairs (trên), planet stainless và rumitone (dưới, phải) |
Planet stainless là nhạc cụ do Lirio Salvador, người Philippines, chế tạo. Nó là một máy khuếch đại ngẫu tác, tạo ra những hiệu ứng ngân vang tự nhiên, làm từ nhiều mảnh dụng cụ nhà bếp bằng thép không gỉ, bao gồm những cái bình và bát – những vật tạo ra hiệu quả âm thanh.
“Vũ khí của ông cố tôi”
Ở Philippines có một nhạc cụ đa năng, gọi là San data ng lolo Tatay, do Lirio Salvador chế tạo. Nghệ sĩ này đã phát minh nhiều nhạc cụ cho ban nhạc Elemento của ông thử nghiệm, kết hợp cả âm nhạc, nghệ thuật trình diễn, điêu khắc và nghệ thuật ghi âm. Cái tên San data ng lolo Tatay có nghĩa là “vũ khí của ông cố tôi”. Chẳng biết vì sao nó được đặt tên như thế, riêng cách chơi thì giống như cello, mặc dù âm thanh của nó chẳng giống loại đàn này. San data ng lolo Tatay có bộ phận cộng hưởng âm thanh là hai cái chén kim loại kết hợp với nhau, khuếch đại bằng một đầu đọc điện từ.
![]() |
Samchillian tip tip tip cheeepeeeee (trên) và sinnging stones |
Rumitone là những cái chuông hình ống khá độc đáo. Nhạc cụ này có khả năng thu hút thị giác và thính giác vì khi biểu diễn, những nhạc sĩ kiêm vũ công ngồi trong vòng tròn chuông hình hoa sen, họ dùng chày superball gõ vào những cái chuông để tạo ra âm thanh khiến người nghe phải sững sờ. Cái cách họ múa, thể hiện qua điệu bộ, gợi lên sự xa xăm, giống như cội nguồn thi ca khiến người thưởng ngoạn đắm chìm trong suy tưởng.
Samchillian tip tip tip cheeepeeeee là nhạc cụ điện tử do Leon Gruenbaum chế tạo (đã được cấp bằng sáng chế). Nó là một bộ điểu khiển MIDI, sử dụng bàn phím máy vi tính cá nhân đã qua cải tiến của hãng Kinesis, phần trang trí bên ngoài do Lonnie Heller sơn vẽ theo nghệ thuật graffiti của thể loại tranh cổ tích. Nhạc cụ này lần đầu tiên trình làng đã khiến công chúng ngỡ ngàng trước âm thanh diệu kỳ của nó.
![]() |
Những loại skatar thô sơ và hiện đại do Keith Irish phát minh và biểu diễn. Anh là guitarist của ban nhạc Punk as a Doornail, chuyên chơi thể loại punk |
Sinnging stones là nhạc cụ làm từ 100 tảng đá dưới sông, treo lơ lửng trên dây nhạc (kim loại) từ một chiếc hộp cộng hưởng âm thanh để thành một vòm dốc đứng. Những sợi dây (rung động dọc) phát ra tiếng nhạc khi nghệ sĩ nhảy múa đồng thời dùng những chiếc bao tay đánh, vuốt và kéo mạnh dây.
Một loại nhạc cụ khác là đàn bass và guitar có tên gọi skatar, chế tạo từ vật dụng là một tấm ván trượt. Nó có 2 đầu đọc riêng biệt cho mỗi bộ dây, bass và guitar. Người chơi nhạc cụ này là Keith Irish của nhóm Orange County, một ban nhạc punk ở California (Mỹ). Dĩ nhiên, ngoại hình và âm thanh của nó khiến người xem vô cùng thích thú.
Nguồn: thanhnien.vn