Chiến tranh đi qua đã 47 năm nhưng nỗi đau do mất người thân trên khắp các chiến trường vẫn còn hiện diện trong hàng trăm ngàn gia đình Việt Nam cho đến ngày nay.
Ở Thừa Thiên – Huế, có một người thương binh, cựu chiến binh (CCB) đã lặng lẽ đi tìm hài cốt đồng đội suốt hơn 40 năm qua như một hành động tri ân những người đã ngã xuống vì nghĩa lớn và góp phần xoa dịu nỗi đau thời hậu chiến của những gia đình liệt sĩ. Đó là thương binh 3/4, CCB Mai Xuân Lụa (phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế) đã hơn 77 tuổi.
Phường Tứ Hạ (thị xã Hương Trà) đã từng là một giao thông hào nơi các chiến sĩ của ta tập kết để đánh vào đồn Tứ Hạ thuộc Trung đoàn 3 của địch. Đây cũng là nơi rất nhiều chiến sĩ đã hy sinh. Ông Mai Xuân Lụa, một cựu chiến binh giàu tâm huyết đã tìm ra nơi các anh yên nghỉ nơi đây.
![]() |
Mô đất ở đường Kim Trà, P. Tứ Hạ là nơi Thương binh, CCB Mai Xuân Lụa tìm ra hài cốt liệt sĩ Trần Văn Bòng (quê Đô Lương, Nghệ An) về với gia đình và quê hương |
Ông Mai Xuân Lụa, tâm sự: “Tôi tham gia cách mạng năm 1968. Chúng tôi cũng đã từng dẫn anh em bộ đội đi đánh, về lấy gạo, làm công tác cơ sở. Chúng tôi cũng biết một số anh em đã hy sinh nên sau khi hòa bình lập lại thì chúng tôi cố gắng đi tìm kiếm đưa các anh về gia đình, về nghĩa trang liệt sĩ”.
Bước chân của người thương binh hạng 3/4 Mai Xuân Lụa vẫn còn bền bỉ đi qua những vùng rừng thời hậu chiến. Nơi đã từng là chiến địa ác liệt thì nay đã là đường sá, cầu cống, nhà cửa. Đâu đó nơi vùng ven đô thị xã Hương Trà này, những đồng đội của người cựu chiến binh hơn 75 tuổi vẫn còn nằm lại.
Cách đây hơn 5 năm, đầu tháng 4 năm 2017, mô đất này (đường Kim Trà, P. Tứ Hạ) là nơi ông Mai Xuân Lụa tìm ra hài cốt liệt sĩ Trần Văn Bòng (quê Đô Lương, Nghệ An). Ông Lụa tìm ra dựa vào trí nhớ và cả linh tính. Chính tay ông đã đưa hài cốt liệt sĩ Bòng về với gia đình. Ông Mai Xuân Lụa bồi hồi nhớ lại: “Họ đã ngã xuống cho quê hương chúng ta, giành lại độc lập tự do cho đất nước, mới có ngày hôm nay. Từ đó chúng tôi suy nghĩ ngày đêm, chúng tôi biết ở đâu thì chúng tôi đi đến đó để tích cực tham gia tìm kiếm để sớm đưa các anh về với đất mẹ”.
Đa số các liệt sĩ còn nằm lại ở chiến trường vùng ven phía Bắc thành phố Huế này đều hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Là tiểu đội trưởng du kích dân quân xã ở thời điểm đó nên ông Lụa nhớ rất nhiều các địa điểm hy sinh của đồng đội quanh cứ điểm An Hòa (TP Huế) và đồn Hương Chữ. Nỗi ám ảnh khôn nguôi về đồng đội nằm lại nơi đồng không mông quạnh cứ thôi thúc ông lên đường. Từ những năm 1980 đến nay, ông đã tìm được hơn 120 hài cốt liệt sĩ có quê quán ở Nam Định, Gia Lai, Hưng Yên, Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế,… Đặc biệt nhất là lần tìm kiếm kéo dài suốt hai năm để xác định được 16 bộ hài cốt chiến sĩ đặc công bên dưới một ruộng lúa ở thị xã Hương Trà.
Thiếu tá Lê Văn Trung, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự thị xã Hương Trà thông tin: “Khi đi đến các địa điểm như Khe Trái, Khe Rờn, Khe Mè Tré hoặc là đến các địa danh mà trước đây các đơn vị quân đội đã đóng thì đồng chí Mai Xuân Lụa rất tích cực trong việc tìm kiếm và tri ân đồng đội, đồng chí của mình. Một nghĩa cử rất nhân văn”.
Ông Hoàng Tú Nam, Phó trưởng Phòng Lao động – Thương binh – Xã hội thị xã Hương Trà, cho biết: “Thương binh, cựu chiến binh già Mai Xuân Lụa rất tâm huyết rất có tâm huyết với công tác tìm kiếm mộ liệt sĩ. Những người hy sinh đã từng là đồng đội chiến đấu hay người không cùng đơn vị cũng được ông tìm kiếm với tất cả trách nhiệm”.
Trong thời gian đến người thương binh, cựu chiến binh hơn 50 năm tuổi Đảng CCB Mai Xuân Lụa lại ấp ủ kế hoạch lên đường vào những vùng rừng xa xôi phía Tây Bắc Hương Trà vì nơi ấy vẫn còn những đồng đội của ông chưa trở về. Với tinh thần quyết tâm hết mình vì việc nghĩa, ông tin tưởng sẽ hoàn thành sứ mệnh của mình.
![]() |
Nguồn: thanhnien.vn