Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế Nguyễn Văn Phương đã chính thức có văn bản thống nhất chủ trương xây dựng lại lăng mộ của bà Tài nhân họ Lê, phi tần của vua Tự Đức tại ngay vị trí phát hiện bị san ủi trước đó.
Ngày 2.8, nguồn tin từ UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế cho biết Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương đã chính thức có văn bản cho phép triển khai lại dự án Bãi đỗ xe tham quan Lăng vua Tự Đức – Đồng Khánh, đồng thời thống nhất chủ trương xây dựng lại lăng mộ của bà Tài nhân họ Lê, phi tần của vua Tự Đức tại ngay vị trí phát hiện bị san ủi trước đó.
![]() |
Vị trí ngôi mộ bà Tài nhân họ Lê sau khi bị san phẳng được tìm thấy và đánh dấu trong công trình san ủi |
Văn bản của Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương, ký ban hành ngày 1.8, ghi rõ: “Thống nhất chủ trương triển khai dự án Bãi đỗ xe tham quan Lăng vua Tự Đức – Đồng Khánh theo phương án giữ nguyên vị trí khu lăng mộ bà Tài nhân họ Lê, sắp xếp, khoanh vùng có diện tích khoảng 200m2 để sử dụng cho việc khôi phục, xây dựng lại ngôi lăng mộ, trồng cây xanh, tạo cảnh quan và lối ra vào lăng mộ”.
Tại văn bản này, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương cũng đã giao Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế làm việc với Sở VH-TT tỉnh, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Chuỗi Giá Trị (đơn vị đầu tư dự án) và các cơ quan liên quan thống nhất phương án, thủ tục, trách nhiệm các bên liên quan trong việc triển khai dự án và xây dựng lại lăng mộ của bà Tài nhân họ Lê (phi tần của vua Tự Đức).
![]() |
Con cháu Nguyễn Phúc tộc dâng hương tại vị trí tìm thấy huyệt mộ phần trên đã bị san phẳng |
Trước đó, ngày 22.3, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Chuỗi Giá Trị cũng đã có văn bản gửi Hội đồng Nguyễn Phúc tộc cam kết phối hợp xây dựng lại lăng mộ của bà Tài nhân họ Lê, bậc Cửu giai, thụy Thục Thuận, phi tần của vua Tự Đức, tại ngay vị trí đã phát hiện.
Như vậy, sau hơn 5 năm ngôi lăng mộ bị san phẳng, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương đã có một quyết định hợp đạo lý đối với tiền nhân và người đã khuất khi đồng ý chủ trương xây dựng lại ngay vị trí ngôi mộ được phát hiện.
Lăng mộ của các phi tần được quy định như thế nào?
TS Trần Đình Hằng, Giám đốc Phân viện Văn hóa Nghệ thuật VN tại Huế cho biết, theo Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ và Đại Nam thực lục (thời Minh Mệnh), quy định chốn nội cung triều Nguyễn có 9 bậc như sau: Trên Nhất giai, đặt một hoàng quý phi để giúp hoàng hậu là ngôi chủ quỹ trong cung, giữ nội chính cho được tề chỉnh. Nhất giai, gồm: Quý phi, Hiền phi, Thần phi; Nhị giai: Gia phi, Thục phi, Huệ phi; Tam giai: Quý tần, Hiền tần, Trang tần; Tứ giai: Đức tần, Thục tần, Huệ tần; Ngũ giai: An tần, Hòa tần, Lệ tần; Lục giai: Tiệp dư; Thất giai: Quý nhân. Bát giai: Mỹ nhân; Cửu giai: Tài nhân.
![]() |
Ngôi mộ sau khi được tìm thấy đã được con cháu Nguyễn Phúc tộc xếp gạch để dựng tạm lại cho đến nay |
Về tên thụy, theo TS Trần Đình Hằng, đối với các hoàng thân, công chúa, cung, giai, trừ người nào biểu hiện là có đức vọng phẩm hạnh lâm thời sẽ chuẩn cho tên thụy, còn thì quy định mỗi hạng tên thụy chung bằng chữ hay cùng với 2 tên thụy chung định trước, như: Mỹ thục cho các công chúa; Huy thuận cho các phi bậc 1; Ý thuận cho các phi bậc 2. Nhã thuận cho các cung tần bậc 3; Nhàn thuận cho các cung tần bậc 4; Lệ thuận cho các cung tần bậc 5; Nhu thuận cho các tiệp dư bậc 6; Trang thuận cho Quý nhân; Cẩn thuận cho các Mỹ nhân bậc 8 và Thục thuận cho Tài nhân (bậc 9, cửu giai).
Bên cạnh quy định về thứ bậc trong cung còn có lệ định cách thức nhà thờ ở lăng và mộ các phi tần. Theo đó, từ Tiệp dư trở xuống, các mộ phía trong xây tường gạch cao 3 thước 2 tấc, dài 2 trượng 1 thước, chiều ngang 1 trượng 8 thước, bên ngoài tường gạch cao 4 thước, dài 3 trượng 6 thước, chiều ngang 3 trượng 2 thước, cửa mặt trước ở trước bình phong có bia đá khắc chữ theo thể thức sau: “Tiệp trữ hoặc quý nhân, mỹ nhân, tài nhân, mỗ thị chi mộ”.
![]() |
Công trình san ủi mặt bằng để xây dựng Bãi đỗ xe tham quan Lăng vua Tự Đức – Đồng Khánh đã bị dừng lại sau khi xảy ra sự việc từ ngày 21.6.2017 đến nay |
Chung quanh giới hạn đều 8 trượng. Phàm các hạn lệ giới cấm: nếu gặp dân cư và ruộng sâu khe cừ thì cứ chỗ tiếp giáp, xây cột gạch không cứ số trượng, giao cho biền binh canh giữ trồng cấy cỏ hoa, cốt được xanh tốt, các Kinh doãn, Kinh huyện thời thường tuần tra nghiêm cấm dân sở tại không được chôn trộm phần mộ ở trong giới hạn và thả trâu dê giày xéo vào cây có lên hoa, ai phạm phép thì bắt tội. Lại từ bến đò đến các sở nhà thờ ở lăng và mả cũng đắp đường đi, để tiện việc đi lại xem, thăm.
Như thông tin Thanh Niên đã đưa, ngày 21.6,2017, từ thông tin người dân phản ánh đơn vị thi công Bãi đỗ xe khách tham quan Lăng Tự Đức và Lăng Đồng Khánh (P.Thủy Xuân, TP.Huế, Thừa Thiên – Huế) đã ủi bay lăng mộ của một bà phi của vua Tự Đức, đến ngày 11.7.2017, Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc đã chính thức có đơn kiến nghị gửi UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế và các ngành chức năng đề nghị lãnh đạo tỉnh xem xét, chỉ đạo đơn vị đầu tư khôi phục lại ngôi mộ của bà Tài nhân Cửu giai họ Lê Thị thụy Thục Thuận, phi tần của vua Tự Đức ngay tại vị trí phát hiện huyệt mộ.
Nguồn: thanhnien.vn