UBND H.Sơn Hà, Quảng Ngãi vừa tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm in tín phiếu Liên khu V tại Xà Nay (1947 – 1950).
Xưởng được xây dựng tại xóm Xà Nay, thôn Chàm Rao, xã Sơn Nham, H.Sơn Hà vào tháng 9.1947, có diện tích 2 ha, gồm 2 khu nhà chính: khu nhà xưởng, khu nhà ở và nhà làm việc. Khu nhà ở là nơi ăn ở sinh hoạt của 50 cán bộ, công nhân của cơ quan. Khu nhà xưởng gồm có phân xưởng in, phân xưởng đánh số, phân xưởng sửa chữa máy và thiết bị vật tư phục vụ sản xuất cùng nhà kho. Các loại tín phiếu được in và phát hành lúc bấy giờ là tín phiếu: 1 đồng, 5 đồng, 20 đồng, 50 đồng, 100 đồng, 500 đồng.
![]() |
Khuôn in mặt sau tờ tín phiếu 1 đồng |
Về sau, xưởng in tín phiếu tại xóm Xà Nay bị địch phát hiện nên chuyển đến thôn Bình Trung, xã Trà Bình, H.Trà Bồng (Quảng Ngãi), cách Xà Nay khoảng 32 km về phía đông bắc và tiếp tục hoạt động đến tháng 6.1951.
Sau chiến dịch Biên giới thắng lợi (1950), để phù hợp với tình hình mới, ngày 6.5.1951, Chính phủ có Sắc lệnh số 15/SL cho thành lập Ngân hàng Quốc gia VN, quyết định thay giấy bạc tài chính bằng bạc ngân hàng. Xưởng in tín phiếu của Liên khu V đặt tại Xà Nay kết thúc nhiệm vụ lịch sử của mình vào tháng 6.1951.
![]() |
Mặt sau tờ tín phiếu 1 đồng |
Trong thời gian tồn tại, Xưởng in tín phiếu Liên khu V đã in được một khối lượng lớn tín phiếu lưu hành không chỉ ở vùng tự do (bao gồm các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên) mà còn đưa vào buôn bán ở một số vùng địch kiểm soát như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận… góp phần phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa, xây dựng nền kinh tế tự túc ở Liên khu V, tự cung cấp đủ nhu cầu cho chiến trường miền Nam Trung bộ và Tây nguyên, đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế với nhân dân hai nước bạn Lào và Campuchia.
Ngày 3.2.2021, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL đã ký Quyết định số 3083/QĐ- BVHTTDL xếp hạng Địa điểm Xà Nay, nơi đặt xưởng in tín phiếu của Liên khu V là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia.
Nguồn: thanhnien.vn