Ồn ào của Lệ Quyên: Nghệ sĩ và khán giả phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

Những ngày gần đây, câu chuyện Lệ Quyên có những bình luận bị cho là thô tục, kém văn minh khi đối đáp với anti fan trên mạng xã hội nhận về ý kiến trái chiều. Khi tranh cãi bùng nổ, nữ ca sĩ cũng lên tiếng làm rõ.

Theo Lệ Quyên, câu chuyện lần này vẫn được nhìn nhận theo hướng phiến diện, một chiều, khi cô bị quy chụp bằng những khái niệm chung chung như “khán giả phản ứng”, trong khi phần lớn các bình luận nhắm vào cô là những lời công kích, gièm pha, chế giễu, thậm chí xúc phạm cá nhân. Nữ ca sĩ nói thêm rằng bản thân và gia đình thường bị bịa đặt nhiều tin giả, vu khống ác ý ảnh hưởng đến danh dự. Cô đặt câu hỏi vì sao những hành vi vu khống, xúc phạm đó không được phân tích và xử lý thỏa đáng.

Bên cạnh đó, giọng ca Giấc mơ có thật cũng đề cập về những ảnh hưởng tinh thần của bản mình khi đối mặt các cuộc tấn công trên mạng xã hội. Lệ Quyên khẳng định cô luôn trân trọng khán giả chân chính, những người đủ tinh tế và tỉnh táo để nhận ra đúng sai. Cô cho rằng việc chỉ tập trung phán xét nghệ sĩ mà bỏ qua những hành vi công kích, xúc phạm vô danh chẳng khác nào tiếp tay cho sự cay nghiệt lan rộng.

Sau khi Lệ Quyên lên tiếng, ồn ào vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhiều ý kiến tiếp tục chỉ trích nữ ca sĩ vì cho rằng cách đối đáp với anti fan của cô chưa phù hợp với hình ảnh một nghệ sĩ hoạt động lâu năm, có sức ảnh hưởng lớn trong công chúng. Một bộ phận khán giả cho rằng dù bị công kích, người nghệ vẫn cần giữ sự kiềm chế và chuẩn mực nhất định khi phát ngôn trên mạng xã hội. Dù vậy, cũng có ý kiến bày tỏ sự đồng cảm với Lệ Quyên, cho rằng nghệ sĩ cũng là con người, có quyền phản ứng trước những lời xúc phạm, vu khống ác ý. Từ những tranh luận trái chiều này, dư luận cũng đặt ra câu hỏi liên quan đến ranh giới ứng xử của nghệ sĩ trên không gian mạng, cũng như trách nhiệm pháp lý của cả người nổi tiếng lẫn người dùng mạng xã hội khi các phát ngôn vượt quá giới hạn cho phép.

Luật sư nói gì về ồn ào của ca sĩ Lệ Quyên?

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Văn Hậu – Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng, trong câu chuyện này, cả Lệ Quyên và những anti fan đều có thể bị xem là hành vi vi phạm pháp luật vì có những phát ngôn mang tính công kích, xúc phạm người khác. Các quy định của bộ luật Dân sự, luật An ninh mạng và Nghị định 15/2020/NĐ-CP đều áp dụng chung cho mọi cá nhân, tổ chức, không phân biệt người nổi tiếng hay tài khoản ẩn danh. Điều này nhằm bảo đảm sự công bằng và tính răn đe trong môi trường mạng.

Cụ thể, khoản 1 Điều 34 bộ luật Dân sự 2015 quy định “danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ”. Bất kỳ cá nhân nào có hành vi xâm phạm bất kể là bằng lời nói, văn bản hay hành động đều vi phạm quy định nói trên.

Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng 2018 cũng nghiêm cấm hành vi đăng tải, lan truyền thông tin có nội dung làm nhục, vu khống, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác trên không gian mạng. Trong trường hợp hành vi vi phạm đủ yếu tố cấu thành, cá nhân thực hiện còn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), với mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân.

Trong trường hợp có đầy đủ căn cứ xác định chủ thể đăng tải bình luận là người nào. Người bị xúc phạm danh dự nhân phẩm hoàn toàn có thể thực hiện việc khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 34 bộ luật Dân sự 2015.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết, việc quản lý và xử lý các hành vi vi phạm trên mạng xã hội trước hết thuộc thẩm quyền của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Các doanh nghiệp cung cấp nền tảng mạng xã hội cũng có trách nhiệm phối hợp trong việc kiểm soát, gỡ bỏ nội dung vi phạm theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Theo luật sư Hậu, ở góc độ nghề nghiệp, với tư cách là người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, ca sĩ Lệ Quyên đã vi phạm Quy tắc tại Điều 7, Điều 8 của bộ quy tắc đính kèm Quyết định 3169/QĐ-BVHTTDL năm 2021 (sau đây gọi tắt là bộ quy tắc).

Cụ thể quy tắc tại Điều 7 bộ quy tắc về ứng xử đối với công chúng khán giả yêu cầu ca sĩ phải ứng xử chân thành, đúng mực, thân thiện và xây dựng hình ảnh đẹp của người hoạt động nghệ thuật với công chúng và khán giả. Việc sử dụng những ngôn từ không phù hợp, đáp trả tới cùng của nữ ca sĩ đối với bình luận trên đã vi phạm quy tắc nói trên. Hành vi được thực hiện trên không gian mạng nên cũng đồng thời vi phạm quy tắc tại khoản 4 Điều 8 của bộ quy tắc về ứng xử trên báo chí, truyền thông và không gian mạng.