Giữa sương mờ bảng lảng của Đà Lạt, nhà thờ Du Sinh gây ấn tượng với cổng tam quan, mái cong, rồng chầu đậm chất đình, chùa Việt, tạo nên vẻ quen mà lạ giữa một thánh đường Công giáo.
Nhà thờ Du Sinh ở Đà Lạt ẢNH: MẠNH THI
KHI ĐÌNH, CHÙA “BƯỚC VÀO” THÁNH ĐƯỜNG
Theo tư liệu trong Lịch sử Giáo phận Đà Lạt, nhà thờ Du Sinh tọa lạc trên triền đồi cạnh đường Huyền Trân Công Chúa (P.Cam Ly – Đà Lạt, Lâm Đồng) được khởi công năm 1956, khánh thành vào dịp lễ Giáng sinh năm 1957. Tháp chuông được hoàn thiện vào năm 1962, tạo nên diện mạo hoàn chỉnh cho công trình. Tháng 3.2006 nhà thờ được đại tu, đến tháng 5.2007 hoàn thành nhưng vẫn giữ nguyên vẹn nét kiến trúc “độc nhất vô nhị” của mình.
Từ xa, nhà thờ đã hiện lên với dáng vẻ khác biệt. Không phải những mái vòm Gothic cao vút quen thuộc của thánh đường phương Tây, mà là mái ngói cong, đầu đao uốn lượn như những đình làng cổ. Ngay từ cổng vào, hình ảnh tam quan, biểu tượng quen thuộc trong kiến trúc đình, chùa Việt, đã mở ra một không gian vừa trang nghiêm, vừa gần gũi.
Kiến trúc tam quan vốn là đặc trưng của đình, chùa Việt hiện diện rõ nét ở nhà thờ Du Sinh ẢNH: LÂM VIÊN
Con dốc dẫn lên thánh đường được chia thành nhiều bậc, hai bên là hình tượng rồng đắp nổi uốn lượn. Nếu trong văn hóa truyền thống, “lưỡng long chầu nguyệt” là biểu tượng quen thuộc, thì tại đây, hình ảnh ấy được biến tấu thành “lưỡng long chầu Thánh Giuse bế Chúa Hài Đồng”. Một chi tiết nhỏ, nhưng đủ để thấy sự sáng tạo và nỗ lực dung hòa giữa tín ngưỡng dân gian với đức tin Kitô giáo.
Đi sâu hơn vào không gian chính, điểm nhấn nổi bật là lầu chuông đứng trước sảnh, cùng hai lầu tượng hai bên tạo thành thế “tam quan thứ hai”. Lầu tượng bên phải đặt thánh Đa Minh, bên trái là thánh Phanxicô. Tất cả đều được phủ lên bằng mái ngói mũi hài, đầu đao cong vút, những chi tiết hiếm thấy trong kiến trúc Công giáo, nhưng lại mang đậm hồn cốt Việt.
Hình tượng 2 con rồng đắp nổi uốn lượn, kéo dài từ dưới lên gần lầu chuông ẢNH: LÂM VIÊN
Không dừng lại ở đó, hệ thống cột trụ trong và ngoài nhà thờ được đắp nổi hình tre, trúc, biểu tượng của sự bền bỉ, kiên cường của dân tộc VN. Những thân tre thanh mảnh, vươn thẳng như nâng đỡ toàn bộ không gian, tạo cảm giác nhẹ nhàng nhưng vững chãi.
Hành lang quanh nhà thờ được trang trí bằng các ô tròn chữ “Thọ” nối tiếp nhau, mô típ quen thuộc trong kiến trúc truyền thống. Bên trong, các cột chính hình trúc vàng còn được chạm khắc những câu Kinh Thánh bằng chữ Nôm. Sự kết hợp này không chỉ là trang trí, mà còn là một tuyên ngôn về sự giao thoa văn hóa, nơi đức tin được “bản địa hóa” bằng chính ngôn ngữ và biểu tượng của người Việt.
Hệ thống cột trụ cả trong và ngoài nhà thờ được đắp nổi hình cây tre, trúc ẢNH: LÂM VIÊN
Không chỉ gây ấn tượng bởi kiến trúc, nhà thờ Du Sinh còn mang đến một cảm giác rất riêng, tĩnh lặng, an yên giữa lòng thành phố du lịch nhộn nhịp. Ngày nay, nơi đây không chỉ là điểm sinh hoạt tôn giáo của giáo dân, mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách, đặc biệt là khách quốc tế.
DẤU ẤN CỦA MỘT “TỔNG CÔNG TRÌNH SƯ” ĐẶC BIỆT
Cũng theo Lịch sử Giáo phận Đà Lạt, đằng sau công trình kiến trúc độc đáo ấy là dấu ấn của linh mục Thiên Phong Bửu Dưỡng, người được xem là “tổng công trình sư” đưa văn hóa Việt vào nhà thờ Du Sinh.
Công trình nhà thờ Du Sinh thể hiện tư duy cởi mở, đa chiều trong cách nhìn nhận tôn giáo và văn hóa của linh mục Thiên Phong Bửu Dưỡng ẢNH: LÂM VIÊN
Linh mục Thiên Phong Bửu Dưỡng tên thật là Nguyễn Phúc Bửu Dưỡng (1907 – 1987), xuất thân từ hoàng tộc triều Nguyễn, là con thứ năm của cụ Nguyễn Phúc Ưng Trình, cháu nội Tùng Thiện Vương. Lớn lên trong nền Nho học, ông sớm am hiểu Hán Nôm, triết học Đông phương và từng tu học Phật giáo.
Bước ngoặt đến vào năm 1928, khi ông tìm đến Công giáo và gia nhập Dòng Xitô tại Phước Sơn (Quảng Trị), sau đó chuyển sang Dòng Đa Minh và được gửi sang Pháp du học tại Lyon. Năm 1940, ông được phong linh mục và đến năm 1945, đạt học vị tiến sĩ Thần học.
Về lại VN, năm 1951, ông làm Bề trên tu viện Đa Minh Hà Nội và sáng lập kiêm Hiệu trưởng Đại học Minh Đức Sài Gòn (năm 1970). Ông lấy hiệu Thiên Phong, để lại nhiều tác phẩm triết học, thần học và nghiên cứu văn hóa nổi tiếng như: Quan niệm triết học, Vấn đề đau khổ, Tứ Thư giải luận…
Nhà thờ Du Sinh thoạt nhìn giống ngôi chùa ẢNH: MẠNH THI
Theo Lịch sử Giáo phận Đà Lạt, từ nhu cầu ổn định đời sống tinh thần cho cộng đồng giáo dân Du Sinh, linh mục Thiên Phong Bửu Dưỡng khởi xướng việc xây dựng nhà thờ. Nhưng thay vì chọn lối kiến trúc phương Tây quen thuộc, ông đã đưa ra một quyết định táo bạo: xây dựng một nhà thờ mang đậm bản sắc Việt mà ông am hiểu sâu sắc.
Đó không phải là sự ngẫu hứng, mà là kết quả của cả một hành trình trải nghiệm, từ Nho học, Phật giáo đến Công giáo, từ VN đến châu Âu. Ông hiểu rằng để đức tin bén rễ sâu trong lòng người Việt, nó cần được diễn đạt bằng chính ngôn ngữ văn hóa của dân tộc.
Gần 70 năm trôi qua, nhà thờ Du Sinh vẫn giữ được nét độc đáo riêng biệt, trở thành một phần không thể thiếu trong bức tranh văn hóa của Đà Lạt ẢNH: LÂM VIÊN
Gần 70 năm trôi qua, giữa sự thay đổi không ngừng của Đà Lạt, nhà thờ Du Sinh vẫn lặng lẽ đứng đó, như một chứng nhân của lịch sử, của những cuộc di cư, của hành trình tìm kiếm bản sắc. Sự kết hợp hài hòa giữa đình, chùa Việt và thánh đường Công giáo không chỉ tạo nên một công trình kiến trúc độc đáo, mà còn mở ra một cách nhìn mới về tôn giáo: không đối lập, không tách biệt, mà có thể dung hòa, bổ sung cho nhau.
Nguồn: thanhnien.vn
