(CATP) Theo Nghị định 89/2026 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định (KĐ), từ ngày 01/01/2027 việc quản lý KĐ phương tiện sẽ chuyển hoàn toàn sang hình thức điện tử (ĐT). Những tấm tem tròn, vuông đủ màu sắc (vàng, xanh, đỏ…) từng là “giấy thông hành” bắt buộc trên góc phải kính chắn gió trước của mọi ôtô lưu hành chính thức được thay thế bằng dữ liệu (DL) số. Hệ thống camera giám sát giao thông (GT) tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đảm nhận vai trò “cảnh sát giao thông điện tử” để phát hiện, xử lý những phương tiện hết hạn KĐ, thay vì phụ thuộc vào việc dán tem như trước đây.
“Nhẹ gánh” với trung tâm, hết lo cho chủ xe
Ông N.V.H, đăng kiểm (ĐK) viên có thâm niên gần 20 năm, tâm sự: “Ngày xưa, cứ đến kỳ KĐ, áp lực in ấn, cấp phát tem rất lớn. Hàng nghìn tem các loại, phải quản lý từng số seri, sợ mất, hỏng, lo cấp sai. Có những xe đến hạn, tem bong tróc vì nắng mưa, chủ xe phải đến xin cấp lại, mất thời gian cả 2 bên”.
Chính vì thế, một trong những lý do cốt lõi khiến Chính phủ ban hành Nghị định 89/2026 là giảm chi phí in ấn và quản lý tem cho các trung tâm ĐK. Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm có hơn 5 triệu lượt xe ôtô các loại tham gia KĐ, kéo theo hàng chục triệu tấm tem được in, dẫn đến chi phí cho giấy, mực, công nghệ in chống giả, vận chuyển và lưu trữ không hề nhỏ. Khi tem giấy biến mất, các trung tâm có thể tiết kiệm hàng tỷ đồng mỗi năm, tập trung nguồn lực vào chuyên môn kỹ thuật.
Đó là chưa kể tình trạng tem giả từng là nỗi nhức nhối của cơ quan chức năng. Chỉ cần 1 máy in màu, kẻ gian có thể làm giả tấm tem trông rất “xịn”, khiến CSGT khó phát hiện bằng mắt thường. Giờ đây khi thông tin KĐ được xác thực trên hệ thống DL quốc gia, mọi chiêu trò làm giả tem trở nên vô nghĩa.
Dữ liệu số – “cánh tay nối dài” của lực lượng chức năng
Sự thay đổi này không chỉ có lợi cho người dân và các trung tâm, mà còn mở ra kỷ nguyên giám sát GT thông minh.
Một cán bộ Phòng CSGT – Công an TPHCM cho biết: “Bắt đầu từ năm 2027, khi hệ thống camera AI được triển khai đồng bộ, chỉ cần xe đi qua đầu camera, hệ thống sẽ tự động quét biển số, đối chiếu với DL điện tử về hạn KĐ. Nếu xe hết hạn, cảnh báo sẽ lập tức gửi về trung tâm chỉ huy. Việc xử lý vì thế nhanh chóng, chính xác, khách quan hơn rất nhiều”.
Theo lộ trình, từ tháng 3/2026 các trung tâm ĐK đã triển khai cấp giấy chứng nhận KĐ an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường ĐT, thay thế hoàn toàn cho bản giấy. Đây được xem là bước chạy đà hoàn hảo. Hàng triệu chủ xe đã quen với việc lưu giữ giấy tờ ĐT trên ứng dụng VNeID hoặc các nền tảng số khác. “Có bản ĐT rồi, tôi không lo mất hay hỏng giấy tờ như trước. Cầm theo điện thoại đến ĐK, đi đường rất yên tâm”, chị L.T.H – chủ xe ôtô con ở TPHCM – chia sẻ.
Mặc dù vậy, cũng có một số ý kiến băn khoăn về hạ tầng số. Liệu hệ thống camera AI có được lắp đặt rộng khắp, từ thành phố lớn đến vùng sâu, vùng xa? Liệu kết nối DL giữa Cục ĐK, Bộ GTVT và lực lượng CSGT có thực sự thông suốt, tránh tình trạng “xung đột DL” gây oan sai cho người dân? Cái khó nhất là làm sao để người dân tin tưởng vào hệ thống. Có trường hợp xe vừa đi KĐ xong, nhưng vì lỗi đồng bộ DL, camera AI vẫn báo hết hạn khiến chủ xe bức xúc. Cần có cơ chế phản hồi, giải quyết nhanh khi sự cố xảy ra”…
Lãnh đạo Cục ĐK khẳng định, mọi phương án đã được chuẩn bị kỹ. Hệ thống cơ sở DL về KĐ đã được nâng cấp, kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư, các lực lượng chức năng sẽ được tập huấn về khai thác DL số. Việc chuyển đổi này không chỉ là “bỏ tem giấy” đơn thuần, mà là bước đi chiến lược hướng tới chính phủ số, xã hội số trong lĩnh vực GTVT.
Mở ra tương lai
Nhìn lại chặng đường dài, từ những tấm tem KĐ vẽ tay, rồi tem in offset chống giả, đến nay là tem ĐT…, đó là câu chuyện của sự phát triển không ngừng. Từ ngày 01/01/2027, khi những chiếc ôtô lăn bánh mà không còn tấm tem nhỏ trên kính, có lẽ nhiều người sẽ thoáng chút nhớ nhung. Nhưng hơn hết, đó là việc giải phóng khỏi sự phiền hà về thủ tục, chi phí và những rủi ro không đáng có.
Tấm tem KĐ sẽ trở thành kỷ niệm trong ký ức của những người yêu xe. Và trên những con đường, hệ thống camera AI với đôi mắt ĐT sẽ lặng lẽ làm nhiệm vụ, bảo đảm rằng chỉ những phương tiện đủ điều kiện an toàn và bảo vệ môi trường mới được phép lưu hành. Đó không chỉ là quy định mới, mà còn là cuộc cách mạng thầm lặng nhưng mạnh mẽ, đưa GT Việt Nam bước vào kỷ nguyên số hóa toàn diện.
Và cũng từ ngày đó, trên những cung đường, chúng ta sẽ không còn thấy cảnh những tấm tem bạc màu, ố vàng hay lem nhem trên kính xe nữa. Thay vào đó là không gian trong suốt, sạch sẽ, để mọi ánh mắt đều hướng về phía trước – nơi tương lai GT thông minh, hiện đại đang chờ đón.
Nguồn: congan.com.vn
