Thôn Vỹ Dạ trong thơ Hàn Mặc Tử bây giờ ra sao?

Chỉ cần rẽ vào bất cứ con hẻm nào, sẽ dễ dàng bắt gặp một không gian xanh mướt giữa những căn nhà cao tầng. Nơi đây từng là nguồn cảm hứng bất tận cho thi sĩ Hàn Mặc Tử viết nên thi phẩm để đời Đây thôn Vỹ Dạ.

Trong tâm thức của nhiều thế hệ yêu thơ, Vỹ Dạ hiện lên qua những vần thơ tinh khôi:

“… Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá, xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

Tìm về Vỹ Dạ hôm nay, dù cảnh sắc đã có nhiều thay đổi sau gần 1 thế kỷ, người viết vẫn thấy bóng dáng của “nắng hàng cau” và “lá trúc” đan xen trong khoảng không gian của những căn nhà cao tầng.

Điểm đặc biệt của vùng đất này chính là lối kiến trúc nhà vườn xưa của Huế. Một số căn nhà cũ vẫn giữ nét cổ kính, thơ mộng, với mảnh vườn nhỏ phía trước, nơi những hàng cau cao vút vẫn vươn mình đón nắng sớm, gợi nhắc về một “Vỹ Dạ xưa” trong trẻo và mộc mạc.

Nhờ vị trí nép mình bên dòng sông Hương, nên dù đã xuất hiện nhiều ngôi nhà cao tầng, Vỹ Dạ vẫn giữ được cốt cách của một làng quê giữa lòng phố thị với bầu không khí luôn trong lành, mát mẻ.

Dấu ấn đậm nét nhất ở thôn Vỹ Dạ là mối tình lãng mạn và day dứt của Hàn Mặc Tử với người con gái xứ Huế có mang tên Kim Cúc. Hiện nay, ký ức của bà Cúc chỉ còn lại qua những lời kể của người dân địa phương và căn nhà trong hẻm 162 đường Nguyễn Sinh Cung.

Căn nhỏ này hiện là từ đường và là nơi ở của cháu bà Cúc, với lối kiến trúc xưa cũ, có cây cau, hàng trúc trước sân… tạo nên một không gian tĩnh lặng, đầy hoài niệm.

Sống đối diện từ đường này, bà Nguyễn Thị Diên (76 tuổi, một người dân Vỹ Dạ) tiếp chuyện PV bằng giọng từ tốn đặc trưng xứ Huế: “Tôi nghe ông cha kể lại, thời xưa vùng này nhiều tre lắm, mênh mông luôn! Ngoài tre còn có rất nhiều cau, trước nhà ai cũng trồng một cây đúng như hình ảnh trong thơ Hàn Mặc Tử. Đến năm 1975, nơi đây vẫn còn rất nhiều tre, chỉ lưa thưa vài căn nhà nhỏ. Ngày nay, dù đã đô thị hóa, nhưng trong xóm này, nhà nào dù giàu hay nghèo vẫn muốn giữ một mảnh vườn, trồng cau và cây trái”.

Trong câu chuyện của mình, bà Diên không giấu được sự ngưỡng mộ bà Kim Cúc. “Tôi ít có dịp để tiếp xúc với bà Cúc, nhưng qua cách bà sống và lời kể từ mọi người, tôi ngưỡng mộ bà vì sự đức hạnh, người từng đi vào huyền thoại văn chương”.