Dù đã được phê duyệt quy hoạch để bảo tồn, thế nhưng di tích quốc gia đặc biệt Cảng quân sự Đông Hà (Quảng Trị) đến nay vẫn hoang vu giữa lòng đô thị, và tiềm ẩn nguy cơ hư hại trong mùa bão lũ.
Cảng quân sự Đông Hà xuống cấp ngay giữa lòng đô thị ẢNH: BÁ CƯỜNG
Cảng được quân đội Mỹ xây dựng vào năm 1967 và trở thành địa điểm tập kết hàng hóa, phương tiện chiến tranh phục vụ cho chiến trường Đường 9 – Nam Lào, Bắc Quảng Trị. Đến năm 1972, Cảng quân sự Đông Hà thuộc quyền kiểm soát của chính quyền cách mạng và trở thành nơi giao nhận hàng của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển trước khi được vận chuyển vào phía Nam.
Giai đoạn năm 1973 cho đến Ngày thống nhất đất nước (30.4.1975), khu cảng này trở thành một cảng sông quan trọng của vùng giải phóng để trung chuyển hàng hóa từ đường biển lên đường bộ sau đó đưa đi khắp các chiến trường thông qua các tuyến đường Trường Sơn.
Nhiều hạng mục bị xuống cấp, tạo hàm ếch và có nguy cơ tiếp tục bị hư hỏng trong mùa mưa lũ ẢNH: BÁ CƯỜNG
Từ năm 1972, Cảng quân sự Đông Hà là địa điểm quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ ẢNH: BÁ CƯỜNG
Từ Cảng quân sự Đông Hà, đã có hàng ngàn tấn vũ khí, nhu yếu phẩm được hậu phương miền Bắc chuyển vào chiến trường miền Nam, đóng vai trò quan trọng trong quá trình thống nhất đất nước.
Năm 1986, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch) có quyết định xếp hạng Cảng quân sự Đông Hà là di tích cấp quốc gia, đến năm 2013 cảng được Thủ tướng Chính phủ công nhận là di tích quốc gia đặc biệt, thuộc hệ thống di tích lịch sử đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh.
Các tấm sắt lớn bị gỉ, nhiều cột trụ bị đổ sập, nghiêng ra hướng lòng sông Hiếu ẢNH: BÁ CƯỜNG
Dù đã được phê duyệt quy hoạch tu bổ nhưng đến nay di tích này vẫn trơ trọi giữa lòng đô thị ẢNH: BÁ CƯỜNG
Tháng 2.2025, Thủ tướng Chính phủ có quyết định về việc phê duyệt quy hoạch bảo tồn, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Cảng quân sự Đông Hà. Tuy nhiên, đến nay di tích vẫn chưa được tu bổ và đang xuống cấp theo thời gian.
Ghi nhận của PV Thanh Niên tại Cảng quân sự Đông Hà vào đầu tháng 5.2026, khu vực này cỏ mọc um tùm, nhiều rác thải khiến rất khó nhận diện đây là một di tích lịch sử cấp quốc gia. Các hạng mục của cảng cũng đã bị xuống cấp, các cột trụ, thanh giằng bê tông bị đứt gãy, nghiêng ra phía lòng sông Hiếu, nhiều tấm sắt lớn bị gỉ, mục nát, nhiều đoạn bị sạt lở, tạo hàm ếch và có nguy cơ tiếp tục bị hư hại trong thời điểm mưa lũ.
Cỏ cây mọc um tùm cùng nhiều rác thải, rất khó để nhận diện được đây là một di tích lịch sử ẢNH: BÁ CƯỜNG
Theo ông Mai Xuân Thành, Phó giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Du lịch tỉnh Quảng Trị, trước tình trạng Di tích quốc gia đặc biệt Cảng quân sự Đông Hà bị xâm hại, ngành sẽ phối hợp với chính quyền địa phương để nắm tình hình và có phương án đôn đốc, xử lý nhằm bảo vệ di tích. Đối với việc triển khai tu bổ, phục hồi di tích hiện nay chưa thể thực hiện do chưa được bố trí nguồn kinh phí.
Nguồn: thanhnien.vn
