VTV.vn – Ngày càng nhiều bệnh nhân trên thế giới được điều trị ngay tại nhà nhưng vẫn nhận được sự giám sát chặt chẽ từ đội ngũ nhân viên y tế.
Nhờ sự phát triển của công nghệ số, thiết bị theo dõi từ xa và các mô hình chăm sóc mới, ngày càng nhiều bệnh nhân trên thế giới được điều trị ngay tại nhà nhưng vẫn nhận được sự giám sát chặt chẽ từ đội ngũ nhân viên y tế. Xu hướng “Hospital at Home” (bệnh viện tại gia) đang được xem là một trong những thay đổi lớn nhất của y học hiện đại, giúp giảm tải cho bệnh viện, tiết kiệm chi phí và mang lại trải nghiệm điều trị thân thiện hơn cho người bệnh.
Nhân viên y tế đến thăm khám tại nhà bệnh nhân ở Singapore. Ảnh: Hospital Management Asia
Khi bệnh viện ngày càng quá tải
Nhiều quốc gia trên thế giới đang phải đối mặt với tình trạng bệnh viện quá tải. Dân số già hóa nhanh khiến số người mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hay sa sút trí tuệ ngày càng gia tăng. Trong khi đó, chi phí y tế liên tục leo thang, còn nguồn nhân lực y tế lại không tăng tương ứng.
Đại dịch COVID-19 khiến nhiều hệ thống y tế nhận ra rằng, không phải mọi bệnh nhân đều cần nằm trong bệnh viện để được điều trị hiệu quả. Nhiều trường hợp vẫn có thể được chăm sóc an toàn tại nhà nếu được theo dõi đúng cách.
Từ nhận thức đó, các nhà quản lý y tế bắt đầu tìm kiếm một mô hình mới: đưa dịch vụ y tế đến với người bệnh thay vì buộc người bệnh phải đến bệnh viện.
Bệnh viện tại gia hoạt động như thế nào?
Khác với hình dung rằng điều trị tại nhà chỉ đơn thuần là bác sĩ đến thăm khám định kỳ, Hospital at Home là một hệ thống chăm sóc được tổ chức chặt chẽ với sự hỗ trợ của công nghệ.
Một bệnh nhân viêm phổi, suy tim hoặc COPD ở mức độ ổn định có thể được xuất viện sớm hoặc thậm chí không cần nhập viện. Tại nhà, họ được trang bị các thiết bị theo dõi sức khỏe như máy đo huyết áp, máy đo nồng độ oxy trong máu (SpO₂), thiết bị theo dõi nhịp tim hoặc cảm biến theo dõi hoạt động hằng ngày.
Dữ liệu từ các thiết bị này được truyền trực tiếp đến trung tâm giám sát. Các bác sĩ và điều dưỡng có thể theo dõi tình trạng người bệnh theo thời gian thực, phát hiện sớm những thay đổi bất thường và can thiệp khi cần thiết.
Bác sĩ khám bệnh từ xa cho một người già ở Australia. Ảnh: Getty Images
Trong nhiều trường hợp, điều dưỡng sẽ đến tận nhà để truyền thuốc, lấy mẫu xét nghiệm hoặc chăm sóc vết thương. Người bệnh cũng có thể trao đổi với bác sĩ qua các cuộc tư vấn trực tuyến mà không cần di chuyển. Nếu hệ thống phát hiện dấu hiệu nguy hiểm, cảnh báo sẽ được gửi ngay cho nhân viên y tế để kích hoạt quy trình hỗ trợ khẩn cấp.
Một ngày điển hình của bệnh nhân trong mô hình Hospital at Home có thể bắt đầu bằng việc thiết bị tự động gửi dữ liệu sức khỏe vào buổi sáng. Điều dưỡng đến thăm khám trong ngày, bác sĩ tư vấn trực tuyến vào buổi chiều, trong khi hệ thống giám sát vẫn hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày.
Nền tảng của mô hình bệnh viện tại gia là sự kết hợp của nhiều công nghệ số. Y tế từ xa (telemedicine) cho phép bác sĩ tư vấn, theo dõi và tái khám thông qua các nền tảng trực tuyến. Các thiết bị đeo thông minh giúp thu thập dữ liệu sức khỏe liên tục thay vì chỉ ghi nhận tại thời điểm người bệnh đến bệnh viện.
Bên cạnh đó, hồ sơ sức khỏe điện tử giúp chia sẻ thông tin nhanh chóng giữa các cơ sở y tế, hạn chế tình trạng xét nghiệm hoặc chẩn đoán lặp lại. Trí tuệ nhân tạo cũng ngày càng được ứng dụng để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và cảnh báo nguy cơ biến chứng.
Một số hệ thống thậm chí có thể tự động gửi cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, suy hô hấp hoặc nguy cơ té ngã ở người cao tuổi.
Thế giới đang triển khai ra sao?
Mỹ là một trong những quốc gia phát triển mạnh mô hình Hospital at Home trong những năm gần đây. Sau đại dịch COVID-19, hàng trăm bệnh viện được phép triển khai chương trình điều trị tại gia đối với một số nhóm bệnh nhân đủ điều kiện.
Các hệ thống y tế hàng đầu như Mayo Clinic hay Johns Hopkins Medicine đều xây dựng các chương trình Hospital at Home quy mô lớn. Nhiều nghiên cứu cho thấy mô hình này giúp giảm tỷ lệ tái nhập viện, giảm biến chứng và tiết kiệm đáng kể chi phí điều trị.
Tại Australia, mô hình tương tự mang tên Hospital in the Home (HITH) đã được triển khai từ hơn hai thập niên trước. Người bệnh có thể được truyền kháng sinh, phục hồi chức năng hoặc chăm sóc hậu phẫu ngay tại nhà dưới sự giám sát của đội ngũ y tế. Hiện nay, HITH đã trở thành một phần quen thuộc của hệ thống y tế Australia.
Ở châu Á, Singapore là một trong những quốc gia đi đầu trong việc phát triển chăm sóc sức khỏe từ xa. Sau đại dịch, nước này đẩy mạnh đầu tư vào hồ sơ sức khỏe điện tử, thiết bị theo dõi tại nhà và các nền tảng tư vấn trực tuyến. Mục tiêu là giúp nhiều bệnh nhân được điều trị tại nơi ở của mình mà vẫn đảm bảo chất lượng chuyên môn tương đương bệnh viện.
Bác sỹ điều trị vật lý trị liệu ở Mỹ. Ảnh: Getty Images
Lợi ích kép, cho cả bệnh nhân và bệnh viện
Lợi ích đầu tiên và rõ ràng nhất đối với bệnh nhân là giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện.
Mỗi năm, thế giới ghi nhận hàng triệu trường hợp nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế. Khi được điều trị tại nhà, người bệnh ít phải tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh trong bệnh viện hơn.
Không gian sống quen thuộc cũng mang lại nhiều lợi ích về tâm lý. Người bệnh có thể ngủ ngon hơn, ăn uống theo thói quen thường ngày và ở gần gia đình. Đối với người cao tuổi hoặc trẻ em, sự hiện diện của người thân có thể góp phần cải thiện đáng kể quá trình hồi phục.
Một số nghiên cứu còn cho thấy mức độ hài lòng của bệnh nhân điều trị tại nhà thường cao hơn so với điều trị nội trú truyền thống. Bên cạnh đó, việc giảm số ngày nằm viện cũng giúp tiết kiệm chi phí cho cả người bệnh và hệ thống y tế.
Một mắt xích mới trong hệ thống y tế
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, Hospital at Home không nhằm thay thế hoàn toàn bệnh viện. Những trường hợp cấp cứu nặng, phẫu thuật phức tạp hoặc điều trị hồi sức tích cực vẫn cần được thực hiện trong môi trường bệnh viện chuyên biệt.
Tuy nhiên, đối với nhiều bệnh lý phổ biến như suy tim, COPD, viêm phổi, phục hồi sau phẫu thuật hoặc chăm sóc người cao tuổi, mô hình bệnh viện tại gia đang chứng minh hiệu quả ngày càng rõ rệt.
Điều các chuyên gia hướng tới là xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe linh hoạt hơn, trong đó bệnh viện chỉ là một mắt xích thay vì là trung tâm duy nhất. Nói cách khác, người bệnh sẽ chỉ đến bệnh viện khi thực sự cần thiết. Phần lớn hoạt động theo dõi, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc phục hồi có thể diễn ra tại nhà hoặc trong cộng đồng. Cách tiếp cận này giúp giảm tải cho bệnh viện và đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn.
Xu hướng “Hospital at Home” (Bệnh viện tại gia) không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống bệnh viện mà còn mang lại trải nghiệm điều trị thân thiện, linh hoạt và phù hợp hơn với nhu cầu của người bệnh trong thế kỷ XXI.
Khi công nghệ số ngày càng phát triển, ngôi nhà vừa là nơi nghỉ ngơi, vừa trở thành một phần của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Nhiều chuyên gia nhận định, “Hospital at Home” có thể là một trong những mô hình y tế quan trọng nhất của những thập niên tới.
