Đất nước đang tiến đến kỷ niệm 131 năm ngày bác sĩ A.Yersin lần đầu đặt chân lên biển Nha Trang, cũng là nơi đầu tiên ông đến với Việt Nam (1891 – 2022).
Năm 25 tuổi (1888), A.Yersin nhận bằng Tiến sĩ Y khoa với công trình nghiên cứu nổi tiếng về bệnh lao. Năm 1889, ông gia nhập Viện Pasteur Paris vừa mới được thành lập. Thế nhưng, chỉ một năm sau (năm 1890), ông quyết định từ giã Kinh đô Ánh sáng với một môi trường nghiên cứu khoa học tân tiến để đi theo một chuyến tàu với tư cách bác sĩ, lên đường khám phá Viễn Đông – lúc bấy giờ còn là một vùng đất xa xôi, hoang dã đối với phương Tây.
![]() |
Điêu khắc gia Đoàn Xuân Hùng và tác phẩm |
Tháng 7.1891, lần đầu tiên, Yersin đặt chân lên Xóm Cồn Nha Trang, lúc bấy giờ còn rất hoang sơ. Biển Nha Trang đã để lại ấn tượng sâu đậm đến độ năm 1895, ông trở lại đây thành lập một phòng thí nghiệm bên bờ biển. Đến năm 1905, phòng thí nghiệm này trở thành Viện Pasteur Nha Trang. Từ đó cho đến khi nhắm mắt xuôi tay, ông luôn xem Nha Trang – Khánh Hòa là quê hương và để lại di chúc muốn được vĩnh viễn nằm lại nơi đây.
Sinh thời, bác sĩ Yersin đã yêu thương, giúp đỡ người dân Xóm Cồn như người thân ruột thịt. Và ngược lại, nhân dân cũng rất kính trọng, yêu mến ông. Sau khi ông mất, người dân Khánh Hòa thờ ông như một vị linh thánh, ngoài ra còn dựng tượng, lấy tên ông đặt tên đường, tên trường học…
![]() |
Tượng Yersin trầm tư bên bờ biển Nha Trang |
Điêu khắc gia Đoàn Xuân Hùng – một người con của đất Nha Trang – Khánh Hòa, Hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gốm mỹ thuật Sài Gòn – đã góp tiếng lòng bày tỏ tình yêu kính, ngưỡng mộ tài năng, đức độ, trái tim nhân hậu của Yersin qua một bộ tượng bằng nghệ thuật gốm Lư Cấm – một làng cổ nổi tiếng, có nghề gốm truyền thống mấy trăm năm, nằm sát bên dòng sông Cái Nha Trang, nép dưới những rặng dừa xanh mát, yên bình.
Ông Đoàn Xuân Hùng cho biết: “Như bao nhiêu người Việt Nam nói chung, người Khánh Hòa nói riêng, tôi yêu kính và ngưỡng mộ Yersin. Và tôi muốn viết lên bản tụng ca vĩ nhân Yersin bằng ngôn ngữ của nghệ thuật gốm Lư Cấm. Tôi muốn dùng chính những vốc đất Nha Trang để tạc tượng Yersin – người đã mong muốn được hóa thân bất tử trong mạch đất hiền hòa này”.
![]() |
Tượng Bác sĩ Yersin và trẻ em Xóm Cồn Nha Trang |
Tác giả Đoàn Xuân Hùng đã được Hội Kỷ lục gia Việt Nam trao chứng nhận kỷ lục cho bộ tượng gốm nung về Yersin (gồm 20 tượng). Điểm nhấn của bộ tượng ở chân dung nhân vật, thần thái nhất là đôi mắt mở to vừa hiền từ, độ lượng vừa trầm ngâm, đăm chiêu suy nghĩ. Nhìn tổng thể thì bức tượng nào cũng chuyển tải được lòng nhân ái, phong thái khoa học của bác sĩ Yersin. Riêng những tượng thể hiện sự gắn bó với mảnh đất Nha Trang thì dường như không thiếu những triền sóng biển bạc đầu cuộn dâng như nâng bậc hiền nhân bay lên.
Những tác phẩm gốm về Yersin của tác giả Đoàn Xuân Hùng đã được dựng trong khuôn viên Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa, Phòng tưởng niệm thuộc Viện Pasteur Nha Trang, trước bàn thờ Yersin tại chùa Linh Sơn Pháp Ấn huyện Cam Lâm… Có thể nói, tình liên tài đã thổi hồn và sự sống cho bộ tượng gốm về bác sĩ Yersin của điêu khắc gia Đoàn Xuân Hùng. Đó là tình cảm ngưỡng mộ, tri ân của lớp hậu thế dành cho bậc vĩ nhân bất tử trong lòng nhân loại.
Nguồn: thanhnien.vn