Tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với các bộ, ngành và chủ đầu tư, các chuyên gia, nhà khoa học khẩn trương nghiên cứu, sớm có kết quả đảm bảo tính khoa học… để quyết định “số phận” của dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê.
Đó là yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại buổi khảo sát dự án mỏ sắt Thạch Khê của Công ty cổ phần sắt Thạch Khê (TIC), trong khuôn khổ thăm và làm việc với tỉnh Hà Tĩnh vào sáng 11.6.
Dự án “treo” hơn 10 năm
Dự án khai thác và tuyển quặng sắt Thạch Khê có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là hơn 14.500 tỉ đồng (giai đoạn 1 là hơn 6.700 tỉ đồng, giai đoạn 2 là hơn 7.700 tỉ đồng). Theo đánh giá, mỏ quặng sắt Thạch Khê được xem là mỏ quặng sắt lớn nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, với trữ lượng khoảng 544 triệu tấn.
Dự án nằm trên địa phận 5 xã của H.Thạch Hà (Hà Tĩnh), gồm: Thạch Hải, Thạch Khê, Đỉnh Bàn, Thạch Trị và Thạch Lạc. Tổng diện tích sử dụng đất để thực hiện dự án là 4.821 ha, gồm 3.898 ha trong đất liền và 923 ha lấn biển. Có khoảng 7.000 hộ dân (27.000 nhân khẩu) bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dự án này.
![]() |
Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát tại dự án mỏ sắt Thạch Khê |
Tháng 9.2009, TIC chính thức khởi động dự án bằng việc thực hiện thử nghiệm công nghệ và bóc đất tầng phủ. Tuy nhiên, quá trình bóc đất tầng phủ đã xuất hiện những bất cập trong thiết kế kỹ thuật, công nghệ khai thác và đối mặt với những khó khăn tài chính.
Đến tháng 11.2011, dự án phải tạm dừng để thẩm định lại thiết kế kỹ thuật, đánh giá tác động và tái cơ cấu cổ đông… Cho đến nay, việc dừng hay tái khởi động lại dự án vẫn chưa được Chính phủ đưa ra quyết định vì chờ thêm thời gian để có kết quả đánh giá khoa học.
Thông tin với Thủ tướng tại chuyến khảo sát, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cho biết dự án đang tồn tại nhiều vấn đề. Trong đó chưa đủ điều kiện công nghệ tin cậy để khai thác, nhất là từ độ sâu âm từ 145 m – 550 m. Việc này có thể xảy ra thảm họa bất ngờ gây tụt bờ moong mỏ khi khai thác xuống quá sâu. Vì thế, thời gian qua, tỉnh Hà Tĩnh đã có nhiều văn bản đề nghị dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê.
![]() |
Dự án mỏ sắt Thạch Khê phải tạm dừng khai thác hơn 10 năm nay |
Còn theo lãnh đạo Bộ TN-MT, dự án chưa có giải pháp xử lý khi gặp hang động ngầm thông biển, hang caster, dẫn đến không thể khai thác giai đoạn 1 và bổ sung nghiên cứu, cập nhật điều kiện khai thác. Thêm vào đó, dự án cũng có nhiều nguy cơ như: tụt nước ngầm, sa mạc hóa; đổ nước thải ra biển gây ô nhiễm… Quá trình vận chuyển sản phẩm dự án bằng đường bộ khó khả thi, gây ô nhiễm trong khi khu vực mỏ là biển ngang, chưa có chi phí xây dựng cảng.
Ngoài ra, dự án cũng ảnh hưởng đến phát triển du lịch, đô thị biển hiện hữu, ảnh hưởng đến môi trường, thủy hải sản, việc làm, đời sống người dân trên địa bàn.
Tiếp tục nghiên cứu để có quyết sách đúng đắn
Qua kiểm tra, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị các đơn vị liên quan báo cáo thêm một số nội dung về chất lượng quặng sắt tại Thạch Khê và số hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đến nay.
Sau khi nghe báo cáo, Thủ tướng cho rằng, hiện đang xuất hiện ý kiến trái chiều giữa lợi ích kinh tế từ dự án và quy hoạch phát triển du lịch, đời sống người dân địa phương. Do đó, cần phải có sự tính toán theo nguyên tắc tập trung, dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể để lựa chọn hướng đi phù hợp trong thời gian tới. Tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với các bộ, ngành và chủ đầu tư, các chuyên gia, nhà khoa học khẩn trương nghiên cứu để sớm có kết quả chung về các yếu tố liên quan, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.
![]() |
Thủ tướng Chính phủ cho biết việc dừng hay tiếp tục khai thác mỏ sắt phải chờ kết quả đánh giá khoa học |
Thủ tướng nhấn mạnh, việc quyết định dừng hay tiếp tục triển khai dự án phải có đánh giá khoa học, khách quan, có đánh giá tác động tổng thể từ kinh tế đến tính chất xã hội, đời sống người dân, môi trường và các vấn đề liên quan. Việc đánh giá cũng phải mang tính dự báo dài hạn. Sau đánh giá, trường hợp có lợi thì tổ chức triển khai, nếu chưa có lợi thì dừng lại và tiếp tục nghiên cứu.
Thủ tướng Chính phủ cũng lưu ý, việc này phải sớm có quyết sách đúng đắn để ổn định đời sống dân cư địa phương. Quyết sách này phải đảm bảo cơ sở khoa học và hợp lòng dân.
Nguồn: thanhnien.vn