VTV.vn – Bảo hiểm y tế (BHYT) được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội Việt Nam.
Ảnh: Bộ Y tế
Việc hoàn thiện chính sách bảo hiểm y tế là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân. Từ ngày 1/7/2026, nhiều quy định mới về BHYT sẽ chính thức đi vào cuộc sống, tác động trực tiếp đến hàng chục triệu người tham gia.
Trong ngày đầu các quy định mới chính thức có hiệu lực, Bộ Y tế đã thông tin cụ thể tới các cơ quan, đơn vị và toàn thể người dân được biết về các nội dung chính của các chính sách bảo hiểm y tế mới như sau:
Mở rộng quyền lợi và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân
1. Về mở rộng quyền lợi hưởng:
Người tham gia BHYT tự đi khám chữa bệnh BHYT được mở rộng mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh (KCB) ngoại trú trong một số trường hợp:
Đối với cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản, trường hợp các cơ sở KCB trước ngày 1/1/2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương hoặc tương đương tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương hoặc các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản đạt số điểm từ 50 điểm đến dưới 70 điểm: Trước ngày 1/7/2026 thì người tham gia BHYT sẽ không được hưởng khi đi KCB ngoại trú trong trường hợp không đúng cơ sở đăng ký khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu, không đúng quy định về chuyển người bệnh (sau đây gọi là tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng quy định) trừ các trường hợp bệnh, nhóm bệnh được quy định tại Phụ lục 1 và 2 Thông tư số 01/2025/TT-BYT đã được thanh toán 100%. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, người bệnh sẽ được hưởng 50% chi phí khám bệnh chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến tỉnh: Trước ngày 1/7/2026 thì người tham gia BHYT sẽ không được hưởng khi đi KCB ngoại trú trong trường hợp tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng quy định, trừ các trường hợp bệnh, nhóm bệnh được quy định tại Phụ lục 2 Thông tư số 01/2025/TT-BYT đã được thanh toán 100%. Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2026, người bệnh sẽ được hưởng 50% chi phí khám bệnh chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Ví dụ:
(1) Bệnh nhân A có mức hưởng của đối tượng là 100% chi phí KCB, đi khám trái tuyến có tổng chi phí của lần khám là 1.000.000 đồng tại Bệnh viện tỉnh cấp xếp cấp cơ bản, bệnh nhân được Quỹ BHYT thanh toán như sau: 1.000.000 đồng x 100% x 50% = 500.000 đồng.
Phần bệnh nhân tự trả chỉ còn 500.000 đồng.
(2) Bệnh nhân B có mức hưởng của đối tượng là 80% chi phí KCB, đi khám trái tuyến có tổng chi phí của lần khám là 1.000.000 đồng tại Bệnh viện tỉnh cấp xếp cấp cơ bản, bệnh nhân được Quỹ BHYT thanh toán như sau: 1.000.000 đồng x 80% x 50% = 400.000 đồng.
Phần bệnh nhân tự trả chỉ còn 600.000 đồng.
2. Về thay đổi mức lương cơ sở
Theo quy định tại Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 về việc quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang thì từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Do đó, toàn bộ mức đóng của người tham gia bảo hiểm y tế khi tính theo mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2.340.000 VNĐ lên 2.530.000 VNĐ. Tuy nhiên, cùng với đó những quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế được quy định theo mức lương cơ sở sẽ được tăng lên, ví dụ quy định thanh toán 100% trong trường hợp chi phí trong một lần khám bệnh, chữa bệnh dưới 6 tháng lương cơ sở; quy định mức thanh toán tổng chi phí thiết bị y tế cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật không vượt quá 45 tháng lương cơ sở…
Ví dụ:
– Thay đổi trong mức đóng BHYT của thành viên hộ gia đình:
+ Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở: 4,5% x 2.530.000 đồng x 12 tháng = 1.366.200 đồng/1 năm
+ Người thứ hai: 1.366.200 đồng x 70% = 956.340 đồng/1 năm
+ Người thứ ba: 1.366.200 đồng x 60% = 819.720 đồng/1 năm
+ Người thứ tư: 1.366.200 đồng x 50% = 683.100 đồng/1 năm
+ Từ người thứ năm trở đi: 1.366.200 đồng x 40% = 546.480 đồng/1 năm.
– Người tham gia được hưởng 100% chi phí trong phạm vi chi trả của quỹ BHYT khi mức chi phi của 01 lần đi KCB BHYT thấp hơn 15% mức lương cơ sở khi tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT thấp hơn: 15% x 2.530.000 đồng = 379.500 đồng.
Ví dụ:
Trường hợp bệnh nhân có tổng chi phí là 370.000 đồng thì:
* Theo điểm a Khoản 4 Điều 22 Luật BHYT “a) 100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu trong trường hợp chẩn đoán xác định, điều trị một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật hoặc sử dụng kỹ thuật cao do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định;” thì được Quỹ BHYT thanh toán: 370.000 đồng x 100% = 370.000 đồng.
Bệnh nhân chi trả 0 đồng.
(Ưu điểm là không phải đồng chi trả theo mức hưởng của đối tượng vì phải nhân với tỷ lệ mức hưởng của đối tượng, ví dụ đối tượng hưởng 80%: tổng chi phí 370.000 đồng x 100% x 80% = 296.000 đồng, BN tự trả thêm 74.000 đồng).
* Theo điểm c Khoản 4 Điều 22 Luật BHYT: 40% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu, trừ trường hợp quy định tại các điểm a, b, đ và h khoản này, thì được Quỹ BHYT thanh toán: 370.000 đồng x 100% x 40% = 148.000 đồng.
Bệnh nhân tự trả 222.000 đồng.
(Ưu điểm là không phải đồng chi trả theo mức hưởng của đối tượng vì phải nhân với tỷ lệ mức hưởng của đối tượng, ví dụ đối tượng hưởng 80%: tổng chi phí 370.000 đồng x 40% x 80% = 118.400 đồng, bệnh nhân tự trả thêm 251.600 đồng).
– Trường hợp người tham gia BHYT được chỉ định thực hiện dịch vụ kỹ thuật thì quỹ BHYT thanh toán tổng chi phí thiết bị y tế cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật không vượt quá 45 tháng lương cơ sở: 45 x 2.530.000 đồng = 113.850.000 đồng.
Thêm nhiều lợi ích cho người dân, nhất là những người không may mắc bệnh nặng hoặc có hoàn cảnh khó khăn
Theo Bộ Y tế, giá trị lớn nhất của những thay đổi chính sách BHYT lần này không chỉ nằm ở việc mở rộng thêm một số quyền lợi hay điều chỉnh mức hưởng bảo hiểm y tế, mà quan trọng hơn là khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước: chăm sóc sức khỏe là quyền cơ bản của mỗi người dân và không ai bị bỏ lại phía sau vì không có khả năng chi trả chi phí khám, chữa bệnh.
Ảnh: Bộ Y tế
Đối với người dân nói chung, các chính sách mới giúp việc tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, giảm bớt chi phí phải tự chi trả và tạo điều kiện để người dân được khám, chữa bệnh kịp thời ngay từ tuyến cơ sở cũng như ở các cơ sở phù hợp theo quy định. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Đối với người có hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế, BHYT tiếp tục là điểm tựa an sinh quan trọng. Việc Nhà nước duy trì hỗ trợ mức đóng cho nhiều nhóm đối tượng, đồng thời mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh, thể hiện tinh thần chia sẻ rủi ro và tương trợ trong cộng đồng. Mỗi người cùng tham gia đóng góp để khi không may ốm đau, bất kỳ ai cũng có cơ hội được điều trị, không phải từ bỏ việc chữa bệnh vì gánh nặng chi phí.
Một giá trị rất quan trọng khác là chuyển từ tư duy “chi trả khi có bệnh” sang “đầu tư cho sức khỏe”. Những chính sách mới không chỉ bảo đảm tài chính cho người bệnh mà còn khuyến khích người dân tiếp cận dịch vụ y tế sớm, tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính và phòng bệnh. Đây là hướng đi giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, đồng thời sử dụng Quỹ BHYT hiệu quả và bền vững hơn.
Có thể nói, mục tiêu cuối cùng của Luật BHYT sửa đổi là để mỗi người dân đều có thêm sự an tâm. Người dân có thể yên tâm rằng khi chẳng may ốm đau, đặc biệt là mắc bệnh nặng hoặc bệnh phải điều trị lâu dài, sẽ luôn có Quỹ BHYT đồng hành, chia sẻ gánh nặng chi phí. Đó chính là ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của chính sách BHYT và cũng là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân trong giai đoạn mới.
Triển khai thống nhất tại các cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước, tránh tình trạng người dân chưa được hưởng đầy đủ quyền lợi; đồng thời bảo đảm phát triển bền vững Quỹ BHYT
1. Để chính sách mới đi vào cuộc sống ngay từ ngày 1/7/2026, Bộ Y tế đã và đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp về thể chế, chuyên môn, công nghệ thông tin và truyền thông. Mục tiêu là bảo đảm mọi cơ sở khám bênh, chữa bệnh thực hiện thống nhất, người dân được hưởng đầy đủ quyền lợi theo quy định của Luật BHYT ngay từ những ngày đầu có hiệu lực.
– Thứ nhất, về hoàn thiện hành lang pháp lý:
Bộ Y tế đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 188/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật BHYT, đồng thời ban hành Thông tư số 01/2025/TT-BYT và các Thông tư khác để hướng dẫn chuyên môn, thanh toán và tổ chức thực hiện để các địa phương, cơ sở khám chữa bệnh có căn cứ triển khai thống nhất trên toàn quốc.
– Thứ hai, về tổ chức thực hiện:
+ Bộ Y tế đã chỉ đạo Sở Y tế các tỉnh, thành phố; các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc rà soát quy trình tiếp nhận, khám bệnh, chữa bệnh, thanh toán BHYT.
+ Tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế, đặc biệt các nội dung mới về chính sách bảo hiểm y tế như mở rộng quyền lợi khám ngoại trú, áp dụng mức hưởng mới và thực hiện các quy định về chuyển tuyến, nhằm bảo đảm người bệnh được giải quyết đúng quyền lợi ngay tại cơ sở.
– Thứ ba, Bộ Y tế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số:
Tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với cơ quan Bảo hiểm xã hội. Tăng cường sử dụng căn cước công dân gắn chip, định danh điện tử và hồ sơ sức khỏe điện tử, giảm thủ tục hành chính cho người dân, nâng cao hiệu quả giám định, thanh toán và quản lý Quỹ BHYT.
Quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào thực hiện bảo hiểm y tế có ý nghĩa quan trọng trong việc hiện đại hóa, minh bạch hóa, và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống bảo hiểm y tế, từ đó mang lại nhiều lợi ích cho người dân và toàn xã hội.
– Bên cạnh đó, công tác truyền thông cũng được đặc biệt chú trọng.
Ngành Y tế sẽ phối hợp với ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam, các cơ quan báo chí và chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ những quyền lợi mới, điều kiện được hưởng và cách thức tiếp cận dịch vụ, hạn chế tình trạng hiểu chưa đầy đủ hoặc áp dụng chưa thống nhất giữa các cơ sở khám chữa bệnh.
2. Về câu hỏi làm thế nào để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm phát triển bền vững Quỹ BHYT?
Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình Bộ Y tế tham mưu trình Quốc hội Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT. Việc mở rộng quyền lợi được xây dựng trên cơ sở tính toán kỹ lưỡng về khả năng cân đối Quỹ, dự báo nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế và tốc độ gia tăng số người tham gia BHYT. Những chính sách mới đều hướng tới sử dụng Quỹ hiệu quả, đúng đối tượng và đúng mục đích.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy trình chuyên môn; hoàn thiện phương thức thanh toán theo hướng khuyến khích nâng cao chất lượng và hiệu quả khám chữa bệnh; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giám định, kiểm soát chi phí, liên thông dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh; phòng, chống lạm dụng, trục lợi Quỹ BHYT; đồng thời đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe ban đầu, dự phòng bệnh tật và quản lý bệnh mạn tính để giảm chi phí điều trị trong giai đoạn bệnh nặng, cấp tính. Từng bước bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản. Mở rộng và phát triển quỹ bảo hiểm y tế gắn với tăng hỗ trợ mức đóng cho một số đối tượng để tăng bao phủ.
Đây là những giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm Quỹ BHYT được quản lý an toàn, minh bạch và phát triển bền vững trong dài hạn.
