Hơn 50 chuyến bay tại sân bay Đà Nẵng bị gián đoạn trong dịp Tết Bính Ngọ 2026 vừa qua do xuất hiện thiết bị bay không người lái gần sân bay, gây ra thiệt hại không thể tính hết. Ngành hàng không và hàng ngàn hành khách bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng sâu xa hơn nữa chính là việc an ninh hàng không và an toàn bay bị đe dọa, từ hành vi xem thường pháp luật của một số cá nhân.
Hậu quả khó lường
Đây không phải lần đầu tiên thiết bị bay không người lái xâm nhập vùng cấm tại các sân bay. Chỉ khác ở chỗ, lần này mang tính chất nghiêm trọng và kéo dài hơn. Hành động của người điều khiển flycam rõ ràng là cố ý và thách thức pháp luật. Nhiều phi công từng bị ám ảnh bởi nạn chiếu đèn laser từ dưới mặt đất, khiến cho an toàn bay bị uy hiếp. Đối với drone, nguy cơ tai nạn còn cao hơn trong trường hợp xảy ra va chạm. Hành vi này không thể chấp nhận và phải bị xử lý đến nơi đến chốn để răn đe.
Liên tưởng đến các vụ tai nạn máy bay do va phải chim trời. Vì thế, chuyện máy bay bị phương tiện bay không người lái đâm va, chắc chắn hậu quả sẽ thảm khốc hơn. Ngay cả những việc dễ gặp như đốt rác gần sân bay, nằm trong không gian cất và hạ cánh của máy bay cũng phải loại trừ. Sự bất cẩn, thiếu ý thức của một số cá nhân, có thể khiến nhiều người trên máy bay và cả dưới mặt đất gặp tai họa. Khu vực gần sân bay bao gồm trên không và vùng lân cận, phải được xem là bất khả xâm phạm. Các quy định liên quan đến bảo đảm an toàn bay phải được tuân thủ tuyệt đối nghiêm túc.
Trong lĩnh vực giao thông đường bộ cũng thường thấy hình ảnh phơi lúa, bánh tráng trên mặt đường, đốt rơm rạ bên các tuyến quốc lộ, cao tốc. Những hành vi này nhất định phải chấm dứt vô điều kiện. Bởi lẽ nó tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, có thể gián tiếp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng bất cứ lúc nào.
Hai năm trước, từng có một người dân ở miền Tây tử vong do thiết bị bay không người lái mất kiểm soát đâm trúng. Bài học xương máu này nhắc lại không thừa, sau vụ flycam xâm nhập không phận gần sân bay Đà Nẵng. Kiểm soát chặt chẽ, tuyên truyền, giáo dục người dân chấp hành nghiêm các quy định liên quan đến hoạt động của drone, phải được tiến hành thường xuyên, sâu rộng.
Cơ quan chức năng từng phát hiện một số vụ vận chuyển trái phép các chất ma túy bằng drone. Tội phạm có khuynh hướng sử dụng thiết bị bay không người lái làm phương tiện vận chuyển chất cấm với ý đồ “ném đá giấu tay”, nhằm qua mắt nhiều người, bởi ai cũng lầm tưởng đó là việc chuyên chở hàng hóa bình thường.
Siết chặt từ khâu quản lý
Độ tuổi của người điều khiển flycam dĩ nhiên là từ đủ 18 tuổi trở lên. Nhưng đó mới chỉ là điều kiện cần, phải đi kèm với những điều kiện đủ như tham gia các lớp học, chương trình tập huấn kỹ năng sử dụng phương tiện bay không người lái, được cấp giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề. Có đủ kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống, trong trường hợp thiết bị gặp trục trặc kỹ thuật. Quan trọng hơn nữa là phải nắm rõ khu vực nào, thời gian nào được phép sử dụng, không phải thích bay là cứ bay.
Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người điều khiển flycam đóng vai trò quyết định. Không riêng gì sân bay, nhiều khu vực, địa bàn khác cũng áp dụng cấm bay không có ngoại lệ. Những nơi có trụ sở cơ quan chính quyền, lực lượng vũ trang, khu vực đông dân cư cần được bảo vệ an toàn. Người sử dụng thiết bị bay không người lái phải đủ tỉnh táo, minh mẫn, cần thông báo với cơ quan có thẩm quyền trước khi hoạt động. Không thể chấp nhận tình trạng “bay” một cách tùy tiện, bất chấp sự an nguy của nhiều người. Ngay cả các phóng viên trước khi tác nghiệp có sử dụng flycam vẫn phải đăng ký, thì không lý do gì những người khác tự cho mình cái quyền muốn bay thì bay.
Dù rất đam mê chụp ảnh, nhưng ông B.V.T (51 tuổi, trú phường Thủ Đức, TPHCM) tâm sự: “Trước khi sử dụng flycam ghi hình phong cảnh, tôi đều chủ động trình báo trước với chính quyền địa phương. Lúc điều khiển luôn phải tập trung cao độ để tránh những sơ suất ngoài ý muốn”.
Việc mua bán, kinh doanh thiết bị bay không người lái, cũng phải được kiểm soát chặt chẽ. Cần áp dụng mã số để quản lý, đăng ký thông tin người sở hữu và sử dụng đầy đủ như các phương tiện giao thông. Đặc biệt, cần khai báo rõ ràng mua với mục đích gì, địa bàn hoạt động cụ thể ở đâu? Ràng buộc trách nhiệm ngay từ người bán và người mua, để phòng ngừa tai nạn đáng tiếc.
Thời đại công nghệ thông tin phát triển, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái phục vụ đời sống xã hội là điều tất nhiên. Flycam sẽ còn xuất hiện nhiều trên bầu trời. Vì vậy, cần tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát, đưa hoạt động “bay không người lái” vào quy củ, nhất là phải bảo đảm tuyệt đối an toàn cho cộng đồng. Liên quan đến tính mạng con người, sẽ không bao giờ có chữ “nhưng” và chữ “nếu”.
Nguồn: congan.com.vn
