Chiến lược làm bài thi tốt nghiệp THPT

LÀM ĐÚNG VÀ TRỌN VẸN NHỮNG CÂU VỪA SỨC

Thạc sĩ Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ toán Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa, TP.HCM), nói trong phòng thi cần kỹ năng đọc đề, làm chắc phần nền tảng và có chiến lược rõ ràng cho từng phần.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Căn cứ trên cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT môn toán, thầy Toàn hướng dẫn “chiến lược” làm bài thi theo từng nội dung trong đề thi.

Ở phần 1, gồm 12 câu được xem là phần nền để lấy điểm, thí sinh (TS) cần hoàn thành trong khoảng 10 – 15 phút, câu nào cần tính toán nhiều hoặc còn phân vân thì đánh dấu để quay lại. Nếu làm tốt phần 1 sẽ có nền điểm rất quan trọng trước khi bước vào phần phân hóa hơn.

Với phần 2 (phần đúng – sai), TS rất dễ mất điểm nếu đọc đề ẩu. Do đó, nên làm ý nào chắc chắn trước, không suy luận theo cảm giác. Nếu ý nào quá rắc rối, nên tạm bỏ để tránh mất thời gian cho các ý còn lại.

Phần 3, gồm 6 câu trả lời ngắn là phần quyết định mức điểm khá, giỏi. TS cần đọc nhanh toàn bộ phần 3 trước, chọn câu có hướng làm rõ ràng nhất, ưu tiên câu thuộc chuyên đề đã học chắc, nếu làm đến một bước mà thấy bế tắc, nên tạm dừng để chuyển câu khác.

Trong nhiều trường hợp, làm đúng và trọn vẹn những câu vừa sức sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với việc cố lao vào toàn bộ phần khó.

LÀM TỪNG YÊU CẦU CỦA BÀI THI MÔN NGỮ VĂN

Với môn ngữ văn, theo giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), TS phải trả lời đúng – trúng – đủ: xác định yêu cầu, gọi tên kiến thức, rồi lý giải ngắn gọn. Với những câu 0,5 – 1 điểm, chỉ cần 3 – 5 dòng súc tích, tránh lan man.

Với phần viết đoạn văn, hãy dành khoảng 20 đến 25 phút cho câu viết đoạn. Với câu viết đoạn nghị luận xã hội (NLXH) hoặc nghị luận văn học (NLVH) khoảng 200 chữ, điều quan trọng là bám sát cấu trúc: giải thích – bàn luận xoáy vào vấn đề yêu cầu – dẫn chứng – bài học. Dẫn chứng có thể lấy từ chính tác phẩm.

Với NLXH, dẫn chứng không cần quá lớn lao; một hiện tượng đời sống gần gũi, một câu nói hay cũng đủ sức thuyết phục nếu được phân tích khéo léo. Với đoạn NLVH đòi hỏi chiều sâu nên muốn làm tốt, cần đọc kỹ văn bản, nắm chủ đề, hình tượng trung tâm và những nét đặc sắc nghệ thuật. Khi viết, cần có mở đoạn gợi dẫn, thân đoạn triển khai theo luận điểm rõ ràng, phải có câu chủ đề. Đặc biệt, nên kết hợp phân tích và cảm thụ, tránh biến bài viết thành bản liệt kê khô khan.

Còn lại nên dành ít nhất 60 phút cho câu viết bài văn (khoảng 600 chữ).

Ảnh: Nhật Thịnh

LƯU Ý VỚI MÔN VẬT LÝ

Với môn vật lý là môn thi được nhiều TS tại TP.HCM lựa chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thầy Huỳnh Kim Tài, Trường quốc tế Á Châu (TP.HCM), khuyên với phần 1, TS cần đọc kỹ để tránh những “bẫy” lý thuyết cơ bản.

Ở phần 3, cần lưu ý nguyên tắc làm tròn, tuyệt đối không làm tròn số trung gian. Ví dụ, nếu đề yêu cầu làm tròn đến hàng phần mười, hãy giữ nguyên kết quả trên máy tính cho đến bước cuối cùng mới thực hiện làm tròn. Một sai số nhỏ ở bước trung gian có thể dẫn đến đáp án sai hoàn toàn.

Thầy Tài cũng lưu ý TS cần tận dụng, biến máy tính cầm tay thành “vũ khí” đắc lực.

NÉ “BẪY” TRONG MÔN TIẾNG ANH

Với môn tiếng Anh, cô Trương Thị Cẩm Hân, Trường quốc tế Á Châu (TP.HCM), khuyên trong phần nội dung về ngữ pháp, TS ứng dụng quy tắc “cận chất – viễn ý”. Thay vì học vẹt bảng trật tự tính từ, hãy nhớ logic cái gì thuộc về bản chất, khách quan thì đứng gần danh từ; cái gì là ý kiến chủ quan thì đứng xa. Ví dụ: với cụm “Một chiếc ghế gỗ (bản chất) cũ (tuổi tác) đẹp (ý kiến)”, trật tự sẽ là “A beautiful old wooden chair”.

Với dạng bài sắp xếp văn bản, TS cần truy tìm “dấu vết” kết nối. Để sắp xếp đúng một đoạn văn hay bức thư, các em hãy tập trung vào câu chủ đề, thường là câu khái quát nhất, không bắt đầu bằng các từ nối.

Với dạng bài đọc hiểu, đáp án đúng thường không bao giờ “bê nguyên xi” từ trong bài đọc ra. Ví dụ, nếu bài đọc ghi “reduce pollution” (giảm ô nhiễm), đáp án sẽ dùng cụm như “environmental protection” (bảo vệ môi trường)… Do đó, TS cần tìm từ đồng nghĩa thay vì tìm “mặt chữ”. Cô Cẩm Hân nhắc nhở thêm TS đừng bỏ qua tiêu đề vì nó cung cấp ngữ cảnh cực kỳ quan trọng để chọn từ phù hợp.