Chu kỳ vàng của ô tô Việt Nam: ai nắm bắt được cơ hội?

Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Tổng giám đốc Tasco Auto, Việt Nam hiện là thị trường ô tô có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Doanh số xe mới năm 2024 đạt khoảng 404.000 xe và tăng lên gần 500.000 xe trong năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 22%. Trong khi đó, Philippines chỉ tăng 8%, còn Malaysia và Thái Lan bắt đầu có dấu hiệu chững lại. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2014-2024, thị trường ô tô Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 11%/năm – mức cao nhất trong khu vực.

Kết quả điều tra năm 2024 của Tổng cục Thống kê cũng cho thấy, tỷ lệ hộ gia đình Việt Nam sở hữu ô tô mới đạt khoảng 9%. Con số này phản ánh rõ thực tế ô tô vẫn chưa trở thành tài sản phổ biến, đồng thời cho thấy dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu đặt trong tương quan với Thái Lan (277 xe/1.000 dân) hay Malaysia (535 xe/1.000 dân).

Ở góc độ đăng ký phương tiện, số liệu từ Cục Cảnh sát giao thông cho biết, trong giai đoạn từ 15/12/2024 đến 14/12/2025, cả nước ghi nhận hơn 624.300 ô tô đăng ký mới, tăng tới 27% so với cùng kỳ.

Xét theo địa phương, TP HCM và Hà Nội tiếp tục dẫn đầu về số lượng đăng ký ô tô mới, theo sau là các địa phương có tốc độ công nghiệp hóa nhanh, thu hút mạnh dòng vốn FDI như Hải Phòng, Bắc Ninh, Phú Thọ. Điều này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa phát triển công nghiệp, thu nhập người dân và nhu cầu sở hữu ô tô cá nhân.

Đáng chú ý, đà tăng trưởng của thị trường không chỉ đến từ yếu tố “chưa bão hòa”, mà còn gắn với sự thay đổi trong cấu trúc tiêu dùng và chiến lược của doanh nghiệp. Thu nhập người dân cải thiện, hạ tầng giao thông liên tục được đầu tư, cùng với sự mở rộng của hệ thống tín dụng tiêu dùng và mua xe trả góp đã giúp ô tô ngày càng tiếp cận được nhóm khách hàng trung lưu – lực lượng đang gia tăng nhanh tại Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường cũng đang bước sang giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn, khi nguồn cung tăng nhanh, số lượng thương hiệu và mẫu mã ngày càng dày đặc.

Song song với tăng trưởng về quy mô, thị trường ô tô Việt Nam đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ nét sang xe năng lượng mới. Thị trường xe năng lượng mới đã mở rộng nhanh chóng, khi số lượng các dòng xe điện và hybrid tăng lên gấp nhiều lần so với giai đoạn đầu năm 2021. Sự gia nhập mạnh mẽ của các thương hiệu Trung Quốc với lợi thế về giá và tốc độ mở rộng hệ thống phân phối nhanh chóng đã tạo áp lực cạnh tranh đáng kể lên các hãng xe truyền thống. Trước bối cảnh đó, Toyota, Honda, Hyundai hay Kia đều tăng tốc đầu tư vào xe hybrid, thậm chí từng bước nội địa hóa sản xuất tại Việt Nam nhằm giữ thị phần.

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng “thời điểm vàng” không đồng nghĩa với con đường tăng trưởng dễ dàng. Áp lực về hạ tầng giao thông, chính sách thuế – phí, cũng như bài toán cân bằng giữa tăng trưởng thị trường và mục tiêu phát triển bền vững vẫn là những yếu tố có thể kìm hãm đà mở rộng nếu không được giải quyết đồng bộ. Trong dài hạn, doanh nghiệp ô tô sẽ không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm, mà còn bằng năng lực thích ứng chính sách, đầu tư công nghệ và khả năng xây dựng hệ sinh thái dịch vụ xoay quanh người dùng.

Tổng thể, thị trường ô tô Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một chu kỳ phát triển mới, nơi cơ hội và thách thức đan xen. “Thời điểm vàng” chỉ thực sự phát huy giá trị với những doanh nghiệp đủ tiềm lực, chiến lược dài hơi và khả năng đọc đúng xu hướng chuyển dịch của thị trường.