Ngành xe điện toàn cầu đang tiến gần tới một bước ngoặt công nghệ quan trọng, khi pin thể rắn (solid-state battery) dần nổi lên như giải pháp thay thế tiềm năng cho pin lithium-ion truyền thống.
Pin thể rắn có thể trở thành bước ngoặt công nghệ có thể định hình lại ngành xe điện toàn cầu. (Ảnh minh hoạ)
Về nguyên lý, pin thể rắn sử dụng vật liệu điện phân dạng rắn thay cho chất lỏng dễ cháy như trong pin lithium-ion. Nhờ đó, loại pin này có thể cải thiện đáng kể độ an toàn, giảm nguy cơ cháy nổ, đồng thời nâng mật độ năng lượng lên mức cao hơn. Điều này mở ra khả năng xe điện có thể di chuyển quãng đường dài hơn nhiều sau mỗi lần sạc, thậm chí tiệm cận hoặc vượt qua xe động cơ đốt trong về phạm vi hoạt động. Tuy vậy, từ tiềm năng đến thực tế vẫn là một khoảng cách lớn.
Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở việc cân bằng ba yếu tố: độ ổn định vật liệu, chi phí sản xuất và hiệu suất khi triển khai quy mô lớn. Một trong những điểm nghẽn kỹ thuật là duy trì sự tiếp xúc ổn định giữa các lớp vật liệu rắn trong suốt hàng nghìn chu kỳ sạc – xả, yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và độ tin cậy của pin.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc và Hàn Quốc đang theo đuổi hai hướng đi khác nhau. Trung Quốc tận dụng lợi thế về quy mô sản xuất và chuỗi cung ứng để đẩy nhanh tiến trình thương mại hóa. Các hãng như Changan Automobile hay Chery đặt mục tiêu sớm đưa pin thể rắn lên xe thương mại trong giai đoạn 2026-2027. Tham vọng của họ không chỉ dừng ở việc cải thiện hiệu suất mà còn hướng tới những mẫu xe có thể di chuyển hơn 1.500 km mỗi lần sạc – một cột mốc có thể làm thay đổi hoàn toàn cách người dùng nhìn nhận xe điện.
Ngược lại, Hàn Quốc lựa chọn chiến lược tập trung vào chiều sâu công nghệ. Các tập đoàn như LG Energy Solution và Samsung SDI đầu tư mạnh vào nghiên cứu vật liệu và độ ổn định dài hạn. Tại InterBattery 2026, Samsung SDI đã giới thiệu nguyên mẫu pin thể rắn hoàn toàn, trong khi LG phát triển dòng pin nền sulfide nhằm tối ưu hiệu suất và độ bền. Cách tiếp cận này phản ánh niềm tin rằng lợi thế bền vững sẽ thuộc về bên làm chủ công nghệ lõi.
Cuộc đua không chỉ giới hạn ở hai quốc gia. Các doanh nghiệp lớn như SAIC Motor hay SK On cũng liên tục công bố các bước tiến mới, cho thấy tốc độ phát triển của pin thể rắn đang nhanh hơn đáng kể so với dự báo trước đây. Nếu những kỳ vọng về thời gian sạc tính bằng phút và phạm vi di chuyển xuyên lục địa trở thành hiện thực, ngành xe điện sẽ bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới, nơi lợi thế cạnh tranh xoay quanh công nghệ pin thay vì thiết kế hay giá bán.
Đối với Việt Nam, làn sóng công nghệ này vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức. Trước hết, sự xuất hiện của pin thể rắn có thể thúc đẩy mạnh nhu cầu xe điện trong nước. Khi các hạn chế về quãng đường và thời gian sạc được cải thiện, người tiêu dùng sẽ dễ dàng chấp nhận xe điện hơn, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận hành ngày càng được quan tâm. Điều này có thể giúp thị trường xe điện Việt Nam tăng trưởng nhanh hơn dự báo hiện tại.
Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh cũng sẽ gia tăng đáng kể. Các hãng xe nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc và Hàn Quốc, có thể nhanh chóng đưa những mẫu xe sử dụng công nghệ pin mới vào Việt Nam. Điều này tạo ra thách thức lớn cho doanh nghiệp nội địa, vốn đang phát triển dựa trên nền tảng pin lithium-ion. Nếu không kịp thời thích ứng hoặc hợp tác công nghệ, nguy cơ bị tụt lại phía sau là điều khó tránh khỏi.
Ở góc độ công nghiệp, pin thể rắn cũng mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với lợi thế về vị trí địa lý và khả năng thu hút đầu tư, Việt Nam có thể trở thành điểm đến cho các dự án sản xuất vật liệu, cell pin hoặc trung tâm nghiên cứu. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, cần có chiến lược rõ ràng về phát triển công nghiệp hỗ trợ, cũng như đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao.
Sự phát triển của xe điện tại Việt Nam có thể tăng tốc nếu công nghệ pin thể rắn sớm được thương mại hóa. (Ảnh minh hoạ)
Ngoài ra, sự thay đổi công nghệ pin cũng sẽ tác động tới quy hoạch năng lượng và hạ tầng. Nếu xe điện phổ biến nhanh hơn nhờ pin thể rắn, nhu cầu điện năng sẽ tăng mạnh, đòi hỏi hệ thống điện phải được nâng cấp tương ứng. Đồng thời, thời gian sạc rút ngắn có thể làm giảm áp lực lên mạng lưới trạm sạc, nhưng lại yêu cầu công suất lớn hơn trong thời gian ngắn – một bài toán mới cho ngành điện.
Có thể thấy, pin thể rắn không chỉ là bước tiến công nghệ của riêng ngành xe điện, mà còn là yếu tố có thể định hình lại cán cân công nghiệp và năng lượng toàn cầu. Với Việt Nam, cách tiếp cận và khả năng nắm bắt xu hướng này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập vị thế trên bản đồ xe điện khu vực trong những năm tới.
Nguồn: diendandoanhnghiep.vn
