Cửa Lở bồi lấp, ngư dân ‘mắc cạn’ giữa mùa biển

TÀU THUYỀN “CHÔN CHÂN” NƠI CỬA BIỂN

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên vào cuối tháng 3 tại khu vực Cửa Lở (xã Long Phụng, Quảng Ngãi), hàng chục tàu thuyền lớn nhỏ neo đậu san sát trong cửa sông. Mực nước xuống thấp khiến nhiều tàu không thể di chuyển, buộc phải nằm bờ trong thời gian dài.

Khung cảnh vốn nhộn nhịp của làng chài nay trở nên trầm lắng. Những con tàu bạc màu vì nắng gió nằm im lìm, không còn cảnh tất bật chuẩn bị ngư cụ hay tiếng máy nổ rộn ràng trước mỗi chuyến vươn khơi. Đối với ngư dân, việc tàu không thể ra biển đồng nghĩa với mất đi nguồn thu nhập chính, kéo theo hàng loạt khó khăn trong đời sống.

ẢNH: HẢI PHONG

Người dân địa phương cho biết tình trạng bồi lấp tại Cửa Lở đã kéo dài nhiều năm và ngày càng trở nên nghiêm trọng. Cửa sông bị thu hẹp, dòng chảy biến đổi thất thường khiến luồng lạch không ổn định. Điều này khiến việc điều khiển tàu thuyền ra vào tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong điều kiện sóng lớn hoặc thủy triều xuống thấp.

Không ít tàu cá đã từng bị mắc cạn hoặc va đập vào bãi bồi, gây hư hỏng nặng. Nhiều chủ tàu phải bỏ ra chi phí lớn để sửa chữa, thậm chí có người lâm vào cảnh nợ nần do không còn khả năng tiếp tục bám biển.

ẢNH: HẢI PHONG

NỖI LO CỦA NGƯ DÂN

Gắn bó cả đời với biển, bà Bùi Thị Sáu (55 tuổi, thôn An Chuẩn, xã Long Phụng) không giấu được nỗi lo khi nói về tình trạng bồi lấp tại Cửa Lở. Theo bà, mỗi khi nước cạn, tàu thuyền gần như “đứng bánh”, không thể hoạt động. “Ngày trước thì lúc lở lúc bồi, còn bây giờ thì khó quá. Bà con chỉ mong nhà nước sớm làm lại Cửa Lở để có đường đi biển, kiếm kế sinh nhai”, bà chia sẻ.

Theo bà Sáu, thời điểm khó khăn nhất là lúc sáng sớm, khi tàu từ biển trở về. Nhiều tàu phải dừng lại ngay cửa vì nước không đủ cao để vào sâu bên trong. Đến chiều, nước tiếp tục rút, khiến việc di chuyển càng thêm nguy hiểm. “Có khi cố vào một lần là gãy chân vịt, hư hỏng đủ thứ. Ngư dân ở đây ai cũng sợ”, bà Sáu nói thêm.

Cùng chung nỗi lo, ông Bùi Văn Ơi (52 tuổi, ở thôn Kỳ Tân, xã Long Phụng) nhận định tình trạng bồi lấp diễn ra theo chu kỳ nhưng mức độ ngày càng nặng. “Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa hè là cạn. Tàu nhỏ đi qua là dễ hư hỏng, còn tàu lớn thì chịu, không thể ra vào”, ông Ơi nói.

ẢNH: HẢI PHONG

Không chỉ ảnh hưởng đến việc đi lại, tình trạng này còn khiến nhiều ngư dân phải thay đổi kế sinh nhai. Một số người buộc phải bán tàu, chuyển sang làm thuê hoặc theo tàu của địa phương khác để kiếm sống.

Đơn cử như trường hợp ông Nguyễn Minh Tư, chủ tàu QNg-33014TS công suất 400 CV, hành nghề lưới rút tại thôn Kỳ Tân. Suốt nhiều tháng qua, tàu của ông phải nằm bờ do không thể vượt qua cửa lạch để ra biển.

“Tôi sợ ra biển mà gặp gió mạnh, tàu mắc cạn thì hư hỏng nặng nên đành cho nằm bờ. Không đi biển thì không có thu nhập, nhưng đi thì rủi ro quá lớn”, ông Tư nói.

Theo ông Tư, chi phí đầu tư cho một chuyến biển không hề nhỏ, trong khi nguy cơ gặp sự cố ngay tại cửa lạch khiến nhiều ngư dân e ngại. Điều này khiến hoạt động đánh bắt tại địa phương bị đình trệ, ảnh hưởng dây chuyền đến các dịch vụ hậu cần nghề cá.

ẢNH: HẢI PHONG

KỲ VỌNG DỰ ÁN GẦN 1.000 TỈ ĐỒNG

Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Phó chủ tịch UBND xã Long Phụng, cho biết tình trạng bồi lấp tại Cửa Lở đã gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Nhiều chủ tàu có công suất lớn không thể ra vào nên buộc phải bán tàu hoặc đưa phương tiện sang địa phương khác neo đậu.

“Không chỉ hoạt động đánh bắt bị hạn chế, việc giao thương cũng gặp nhiều khó khăn. Một số ngư dân phải bỏ nghề, đi làm thuê cho các tàu ở nơi khác để mưu sinh”, ông Tuấn thông tin.

Theo ông Tuấn, chính quyền địa phương nhiều lần kiến nghị cấp trên sớm có giải pháp nạo vét, khơi thông luồng lạch nhằm tạo điều kiện cho ngư dân yên tâm bám biển.

Trước thực trạng bồi lấp ngày càng nghiêm trọng, tỉnh Quảng Ngãi đang xúc tiến triển khai dự án quy mô lớn nhằm xử lý căn cơ vấn đề này.

Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chủ trương đầu tư dự án xây dựng đê chắn cát, giảm sóng kết hợp nạo vét thông luồng và tiêu thoát lũ tại khu vực Cửa Lở. Dự kiến, hồ sơ sẽ được trình HĐND tỉnh xem xét trong kỳ họp tháng 4 tới.

Theo đề xuất, dự án được triển khai trên địa bàn hai xã An Phú và Long Phụng, với nhiều hạng mục quan trọng. Trong đó, sẽ xây dựng tuyến đê chắn cát, giảm sóng phía nam dài khoảng 500 m và tuyến phía bắc dài khoảng 800 m.

Ngoài ra, dự án còn bao gồm cụm kè mỏ hàn dài khoảng 300 m kết nối với đê ngầm giảm sóng dài khoảng 200 m, cùng hệ thống kè bảo vệ bờ phía bắc dài khoảng 200 m. Các hạng mục này được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tác động của sóng, hạn chế tình trạng bồi lấp.

Song song đó, việc nạo vét, khơi thông khu vực cửa sông và các bãi bồi dọc tuyến luồng trên sông Vệ sẽ được triển khai, kết hợp lắp đặt hệ thống phao báo hiệu nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua lại.

Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 950 tỉ đồng, chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 (2026 – 2030) có vốn khoảng 500 tỉ đồng; giai đoạn 2 thực hiện sau năm 2030 với kinh phí khoảng 450 tỉ đồng.

Mới đây, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đã trực tiếp kiểm tra thực tế tại khu vực Cửa Lở và nghe các đơn vị liên quan báo cáo phương án đầu tư. “Yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự án để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định”, ông Hoàng nhấn mạnh.

ẢNH: V.T