Cục diện ô tô Đông Nam Á thay đổi, Việt Nam tiến sát top 3 thị trường lớn nhất

Theo thống kê của MarkLines – chuyên trang dữ liệu ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, dẫn nguồn từ Hiệp hội Ô tô Malaysia (MAA), tổng doanh số ô tô tại Malaysia trong năm 2025 đạt 820.752 xe, tăng 0,5% so với năm trước. Kết quả này giúp quốc gia này trở thành thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á xét theo lượng tiêu thụ.

Indonesia xếp thứ hai với 803.687 xe, theo dữ liệu do MarkLines trích dẫn từ Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Indonesia (Gaikindo). Dù vẫn duy trì quy mô lớn, sức mua tại thị trường hơn 270 triệu dân có dấu hiệu chững lại so với giai đoạn bùng nổ trước đây.

Trong khi đó, Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI) cho biết thị trường ô tô nước này đạt 621.166 xe trong năm 2025, tăng trưởng 8,5%. Tuy nhiên, mức tăng này không đủ để giữ vị trí dẫn đầu quen thuộc, khiến Thái Lan rơi xuống thứ ba trong khu vực.

Đáng chú ý nhất là Việt Nam. Tổng lượng xe tiêu thụ toàn thị trường đạt 604.046 chiếc, bao gồm 375.736 xe từ các thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), 53.229 xe Hyundai do TC Motor công bố và 175.099 xe điện VinFast. Với kết quả này, khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan chỉ còn 17.120 xe, mức chênh lệch rất nhỏ nếu so với con số gần 470.000 xe hồi năm 2023.

Diễn biến trên cho thấy sự bứt tốc rõ rệt của thị trường trong nước. Doanh số nhóm xe thành viên VAMA tăng 10,5%, trong khi xe điện trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo. VinFast tăng gấp đôi lượng bán, tiếp tục là hãng xe bán chạy nhất toàn thị trường năm thứ hai liên tiếp, trong đó mẫu VF 3 đạt 44.585 xe.

Không chỉ xe điện, nhiều mẫu xe xăng chủ lực cũng ghi nhận kết quả tích cực. Phân khúc hybrid bắt đầu tăng trưởng dù ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ có hiệu lực từ năm 2026. Sự phát triển song hành của nhiều hệ truyền động giúp quy mô thị trường được mở rộng thay vì dịch chuyển nhu cầu đơn thuần từ xăng sang điện.

Tuy nhiên, điều đáng nói không chỉ nằm ở con số doanh số. Nếu nhìn rộng hơn, sự trỗi dậy của Việt Nam phản ánh một giai đoạn chuyển mình mang tính cấu trúc. Trong nhiều năm, thị trường ô tô Việt Nam thường bị xem là “đi sau”, phụ thuộc lớn vào nhập khẩu và quy mô tiêu thụ còn khiêm tốn so với Thái Lan hay Indonesia. Khoảng cách hàng trăm nghìn xe từng khiến khả năng cạnh tranh gần như ngoài tầm với.

Nhưng bức tranh hiện tại đã khác. Tốc độ đô thị hóa nhanh, thu nhập bình quân đầu người cải thiện và nhu cầu sở hữu phương tiện cá nhân gia tăng đang tạo ra nền tảng tiêu dùng bền vững hơn. Bên cạnh đó, sự tham gia của một hãng xe nội địa như VinFast đóng vai trò chất xúc tác, không chỉ mở rộng phân khúc xe điện mà còn kéo theo đầu tư vào chuỗi cung ứng, sản xuất linh kiện và hạ tầng trạm sạc. Đây là yếu tố mà nhiều thị trường trong khu vực chưa có được.

Chính sách cũng đang góp phần định hình xu hướng mới. Việc siết chặt phương tiện phát thải cao tại các đô thị lớn, cùng định hướng khuyến khích xe điện và xe hybrid, giúp thị trường hình thành quỹ đạo tăng trưởng dài hạn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào xe xăng truyền thống. Nhờ đó, Việt Nam có cơ hội “đi tắt đón đầu” trong quá trình điện hóa, thay vì lặp lại mô hình phát triển cũ như các quốc gia đi trước.

Dù vậy, thách thức vẫn còn hiện hữu. Quy mô sản xuất nội địa còn hạn chế, tỷ lệ nội địa hóa chưa cao và sức mua vẫn nhạy cảm với biến động kinh tế. Để duy trì đà tăng trưởng, thị trường cần thêm các chính sách ổn định, hạ tầng giao thông đồng bộ và sự tham gia sâu hơn của ngành công nghiệp phụ trợ.

Tuy nhiên, với khoảng cách doanh số chỉ còn hơn 17.000 xe so với Thái Lan, cơ hội đổi thứ hạng đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Nếu tiếp tục duy trì nhịp tăng trưởng hiện tại, năm 2026 hoàn toàn có thể đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam vượt Thái Lan, vươn lên vị trí thứ ba Đông Nam Á.

Từ một thị trường “theo sau”, Việt Nam đang dần trở thành điểm sáng mới trên bản đồ ô tô khu vực, nơi cả xe xăng lẫn xe điện cùng tăng trưởng và mở ra một chu kỳ phát triển mới cho ngành công nghiệp trong nước.