Theo Sở Tư pháp TP.HCM, ngoài luật sư công, trong trường hợp cần thiết nhà nước có thể thuê thêm luật sư tư để phối hợp với luật sư công giải quyết công việc.
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM
ẢNH: NVCC
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Xin cảm ơn bà!
Phải có cơ chế thu hút luật sư tư giỏi về làm luật sư công
Theo bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, để chế định luật sư công phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần có cơ chế chính sách tài chính phù hợp, vượt trội; chính sách đào tạo, bồi dưỡng bài bản.
Đặc biệt, môi trường làm việc phải chuyên nghiệp để thu hút luật sư ở khu vực tư giỏi về chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng tranh tụng, kỹ năng giải quyết tranh chấp quốc tế cùng với luật sư công để giải quyết các vấn đề pháp lý ở nhà nước.
Nguồn: thanhnien.vn
