Đại biểu Quốc hội Trần Văn Cung sôi nổi tại nghị trường

Trong phiên họp đầu tiên của Quốc hội (2.3.1946), cụ Ngô Tử Hạ – đại biểu cao tuổi nhất giữ quyền chủ tọa phiên họp đã phát biểu đề nghị: “Đứng trước tình thế mới, Quốc hội không thể kéo dài phiên họp và phải tạm bế mạc ngay ngày hôm nay, vậy chúng tôi xin đề nghị lập một Ban Thường trực để thay mặt Quốc hội và một Ban Dự thảo Hiến pháp”.

Theo cụ Ngô Tử Hạ, nhiệm vụ của Ban Thường trực là làm các việc của Quốc hội, giải quyết các dự án của Chính phủ, giám sát công việc của Chính phủ, đề nghị và biểu quyết mọi vấn đề hành chính, tư pháp. Khi nào tình thế tạm yên, Ban Thường trực phải triệu tập họp Quốc hội ngay. Ông Nguyễn Đình Thi – đại biểu Quốc hội trẻ nhất, thành viên Ban Thư ký kỳ họp, đọc lại từng câu các nhiệm vụ của Ban Thường trực theo yêu cầu của đại biểu Quốc hội. Đã có nhiều ý kiến không đồng tình vì giao quyền cho Ban Thường trực lớn quá.

Biên bản kỳ họp ghi lại đại biểu Vinh – Bến Thủy, ông Trần Văn Cung lên tiếng “vì tình thế cấp bách, chúng ta cần phải có một Ban Thường trực để thay mặt Quốc hội”, nhưng ông “cực lực phản đối giao toàn quyền cho Ban Thường trực”. Ý kiến này của ông Trần Văn Cung nhận được sự đồng thuận của ông Cù Huy Cận – đại biểu tỉnh Hà Đông vì “nguy hiểm” và “có thể đi đến chỗ độc tài”.

Về quyền hạn của Ban Thường trực Quốc hội, ông Trần Văn Cung cũng phát biểu thêm: “Tôi thấy rằng chờ đến tình thế lúc nào tạm yên như thế sẽ đưa đến chỗ lạm quyền…”.

Trước các ý kiến sôi nổi và sát sao của đại biểu Quốc hội, nhiệm vụ của Ban Thường trực được điều chỉnh dần cho phù hợp và các đại biểu có mặt hôm đó đã biểu quyết bầu ra 15 thành viên Ban Thường trực Quốc hội.

PHIÊN CHẤT VẤN ĐẦU TIÊN

Hơn nửa năm sau, kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khai mạc sáng 28.10 và bế mạc 9.11.1946 tại Nhà hát Lớn (Hà Nội) với sự tham dự của 290 đại biểu. Trong hai ngày 30 – 31.10.1946, Quốc hội nghe Chính phủ báo cáo công tác và có phiên chất vấn đầu tiên trong lịch sử. Chủ tịch Hồ Chí Minh và các bộ trưởng đăng đàn trả lời chất vấn.

Báo Cứu Quốc mô tả chiều 31.10.1946, công chúng đến dự thính đông gấp bội các phiên họp trước. Họ đứng và ngồi kín cả trong lẫn ngoài Nhà hát Lớn để chứng kiến “một cảnh tượng lạ lùng chưa từng có trong lịch sử Việt Nam, một cảnh tượng do cuộc Cách mạng Tháng Tám mang lại: các đại biểu của nhân dân đứng lên chất vấn những công việc mà nhân dân đã ủy nhiệm cho Chính phủ gánh vác”.

Lúc 3 giờ chiều 31.10.1946, phiên chất vấn Chính phủ đầu tiên của kỳ họp Quốc hội diễn ra. Đại biểu tỉnh Hà Đông – ông Đỗ Đức Dục – chủ tọa phiên họp – cho biết, trong buổi sáng, Chính phủ đã nhận được 88 câu hỏi và đã xếp chung lại từng loại, các bộ bị chất vấn sẽ theo thứ tự những câu hỏi ấy mà trả lời. Các đại biểu khi chất vấn không cần phải đứng lên hỏi nữa. Khi nghe trả lời xong, nếu có điều gì còn thắc mắc hoặc nghi vấn, các đại biểu mới hỏi lại.

MỜI ĐẠI BIỂU CHẤT VẤN ĐẾN BỘ ĐỂ GIẢI TRÌNH

Đó là ý kiến trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Quốc dân Kinh tế Chu Bá Phượng. Có 11 câu hỏi gửi đến, Bộ trưởng Chu Bá Phượng chia những câu hỏi ấy ra làm 2 loại: Một là những câu chất vấn về cách tổ chức của Bộ Quốc dân Kinh tế; hai là những công việc Bộ đã làm.

Về cách tổ chức, Báo Cứu Quốc mô tả ông Chu Bá Phượng đã đưa ra “cả một chương trình vĩ đại của bộ và từ tốn đọc, đọc liên tiếp”.

Ông Trần Văn Cung, đại biểu Vinh – Bến Thủy, đứng lên chất vấn ông Phượng về công việc tiếp tế số gạo từ Bắc vào Trung. Ông Hoàng Văn Đức, đại biểu Hà Nội và ông Nguyễn Văn Phiếm, đại biểu tỉnh Thái Bình, yêu cầu ông Phượng trả lời vắn tắt cụ thể về việc tiếp tế đường muối và tiền đường, muối.

Trả lời câu hỏi, Bộ trưởng Chu Bá Phượng “mời các vị chất vấn đến Bộ Quốc dân Kinh tế, ông sẽ đưa trình giấy má, sổ sách để các vị xét. Còn tiền đường và muối thì ông nói ông phân phát các thực phẩm ấy đi các nơi, nay đã thu đủ tiền về và sắp thu xếp trả” – Báo Cứu Quốc phản ánh. (còn tiếp)