Dư địa lớn gia tăng giá trị xuất khẩu cà phê

Động lực tạo giá trị dài hạn

Detech coffee là một trong số doanh nghiệp sớm chuyển đổi xanh, tích hợp tiêu chuẩn ESG vào chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu đến thị trường. Bà Lê Thị Hằng – Phó Tổng giám đốc công ty cho biết, Detech coffee đã nghiên cứu, phát triển các giống cà phê Arabica mới thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, bảo đảm năng suất và chất lượng. Cùng với đó, trồng xen canh cây cà phê với một số loại cây khác để bảo vệ tài nguyên, tăng thu nhập cho nông dân.

Trên cơ sở đó, quy mô liên kết với nông hộ tăng mạnh, chuỗi giá trị được mở rộng bền vững hơn. Đặc biệt, nhờ chuyển đổi xanh, doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường thông qua việc đạt các chứng chỉ quốc tế và hệ thống truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn EUDR.

Chuyển đổi xanh và thúc đẩy liên kết hợp tác nông hộ cũng đang trở thành động lực tạo ra giá trị dài hạn cho nhiều doanh nghiệp khác. Tại Simexco Daklak, theo ông Thái Anh Tuấn – Tổng Giám đốc nhấn mạnh: dựa vào nông dân, liên kết với nông dân, xây dựng các hợp tác xã – mắt xích gắn chặt với doanh nghiệp góp phần khẳng định mô hình phát triển bền vững.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu, Simexco Daklak đã đầu tư minh bạch nguồn gốc. Theo đó, người mua có thể truy xuất đến từng container, từng hộ nông dân và vùng trồng cụ thể.

Theo định hướng phát triển, Simexco Daklak tập trung chế biến sâu, gia tăng giá trị xuất khẩu. Định hướng này, theo doanh nghiệp cần 3 yếu tố quan trọng là vốn, công nghệ và thị trường. Trong đó, thị trường phải đi trước, đóng vai trò dẫn dắt để định hướng đầu tư.

Theo Hiệp hội cà phê – ca cao Việt Nam, chuyển đổi xanh và đầu tư chế biến sâu là con đường phát triển tất yếu để gia tăng giá trị, giảm phụ thuộc vào biến động giá cà phê nhân xanh, nâng cao khả năng chống chịu. Hiện, các doanh nghiệp đang có nhiều dư địa gia tăng giá trị xuất khẩu.

Chính sách tiếp sức cho doanh nghiệp

Thực tế từ Detech coffee, Simexco Daklak cho thấy, để tập trung chế biến sâu, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng đúng nhu cầu thị trường mà phải đảm bảo nguồn cung ổn định. Tức là vùng nguyên liệu cho sản phẩm chất lượng cao, có khả năng truy xuất nguồn gốc…

Đây là khoản đầu tư lớn, bài bản nhưng xứng đáng. Ngoài giá trị thương mại đạt được có thể cao gần gấp đôi so với xuất khẩu, Hiệp hội cà phê – ca cao Việt Nam cho rằng, không gian phát triển mới được mở ra.

Đó là phát triển kinh tế tuần hoàn từ các phụ phẩm như cascara, vỏ quả, sinh khối… Lĩnh vực này rất giàu tiềm năng nhưng chưa được chú trọng khai thác.

Tuy nhiên, để đầu tư chế biến sâu, theo Tổng Giám đốc Simexco Daklak, doanh nghiệp cần vốn đầu tư nhà máy, hệ thống môi trường, phòng kiểm nghiệm cũng như “hạ tầng mềm” như bản đồ vùng trồng, mã lô, dữ liệu chuỗi cung ứng, nền tảng quản trị tuân thủ…

Nhìn nhận về vấn đề này, ông Đỗ Việt Hà – Phó Chủ tịch Hiệp hội nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho biết: hiện hạ tầng phục vụ sơ chế và bảo quản sau thu hoạch chưa được quan tâm đúng mức khiến doanh nghiệp gặp khó trong bảo quản, phân loại, đầu tư chuyển giao công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Với ngành xuất khẩu còn nhiều dư địa tăng trưởng mạnh, các chuyên gia nhấn mạnh đến yêu cầu cần có chính sách hỗ trợ phát triển đủ mạnh tương xứng với tiềm năng của ngành. Trong đó, quan trọng là chính sách tín dụng với sự đồng hành chặt chẽ hơn từ các ngân hàng. Đồng thời, cần hỗ trợ các hợp tác xã, nhóm nông dân sản xuất cà phê đặc sản tham gia thị trường bài bản hơn.

Chỉ khi tổ chức được thị trường và xây dựng được chuỗi giá trị, cà phê Việt Nam mới có thể tạo dựng thương hiệu bền vững.