Ai sẽ chi trả cho hạ tầng viễn thông đắt đỏ ở châu Âu?
Câu hỏi này đang tạo ra một cuộc tranh luận lớn giữa các ông lớn công nghệ toàn cầu và các nhà mạng viễn thông châu Âu.
EU đã bắt đầu cuộc tham vấn kéo dài 12 tuần về các đề xuất “chia sẻ công bằng”. Đề xuất từ phía EU có thể tóm gọn lại là họ muốn thu phí từ các nền tảng ngốn lượng dữ liệu khổng lồ như Amazon, Meta hay Netflix để có thể nâng cấp cơ sở hạ tầng Internet.
Theo đó, các tập đoàn viễn thông sẽ thu thêm phí khi cung cấp đường truyền và phải nhận về lượng lưu lượng ngày càng lớn từ các nền tảng công nghệ. Số tiền này sẽ được dùng để nâng cấp và bảo trì cơ sở hạ tầng viễn thông cũng như triển khai mạng 5G và cơ sở hạ tầng cáp quang.
Ngoài ra, còn có khả năng áp dụng một hệ thống thanh toán bắt buộc, cho phép tiền từ các công ty công nghệ được chuyển trực tiếp đến các nhà khai thác viễn thông.
Chuyên gia phân tích Ben Wood cho rằng: “Tất cả các nhà mạng đều đang đầu tư triển khai các công nghệ như 5G hay 6G, đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Nhưng lưu lượng quá lớn đang là vấn đề. Các công ty lớn như Netflix và Amazon, Google và Paramount sử dụng lượng băng thông lớn của các nhà mạng. Người tiêu dùng không muốn trả thêm tiền. Vì vậy, các nhà mạng viễn thông muốn các nền tảng sáng tạo nội dung trên Internet sẽ chịu một phần trách nhiệm và trả thêm phí”.
Các công ty lớn sử dụng lượng băng thông lớn, buộc các nhà mạng phải tăng dung lượng đường truyền và chịu chi phí nâng cấp (Ảnh: Getty Images)
Với sự gia tăng của các dịch vụ phát trực tuyến video như Netflix và YouTube, lượng băng thông cần thiết cho các tác vụ Internet điển hình đã tăng vọt. Điều này buộc các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phải tăng dung lượng đường truyền và chịu chi phí nâng cấp.
Bà Christel Heydemann – Giám đốc điều hành Công ty viễn thông Orange, Pháp – nhận định: “Có nguy cơ 45 triệu người châu Âu không tiếp cận được mạng Gigabit vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu đó, chúng tôi kêu gọi một khuôn khổ mới ở châu Âu để có sự đóng góp công bằng từ các nền tảng tiêu tốn nhiều lưu lượng nhất”.
Tuy nhiên, về phía các công ty công nghệ, họ không cho rằng mình phải trả phí khi truyền dữ liệu đến người dùng. Bởi vì khách hàng của các hãng viễn thông đã phải trả cước gọi, nhắn tin và dữ liệu di động để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Do đó, việc yêu cầu các nền tảng trả thêm tiền là đi ngược lại với tính công bằng trong việc cung cấp dịch vụ Internet.
Thu thêm phí từ các hãng công nghệ
Hiện tại, Pháp, Italy và Tây Ban Nha đang gia tăng sức ép lên Ủy ban châu Âu để đưa ra luật thu phí đối với các ông lớn công nghệ nhằm nâng cấp hạ tầng viễn thông. Lý do là các hãng viễn thông châu Âu và các nhà cung cấp nội dung trực tuyến lớn đều phải cùng chi trả một phần chi phí hạ tầng mạng, nhất là khi dịch vụ của các công ty công nghệ này chiếm 55% lưu lượng truy cập Internet.
Quan điểm này vấp phải sự phản đối của Hà Lan khi cho rằng việc làm này có thể vi phạm các quy tắc về hoạt động công bằng trên Internet, dẫn đến việc người dùng châu Âu phải trả phí cao hơn. Việc thu thuế Internet đối với các tập đoàn công nghệ lớn sẽ gây thiệt hại với người tiêu dùng EU, nhất là những người dùng vừa trả phí thuê bao cho nhà cung cấp viễn thông, vừa đăng ký các dịch vụ phát trực tuyến và xem video của các tập đoàn công nghệ.
Bài toán chi phí
Kể từ sau đại dịch, giới chức EU bắt đầu bày tỏ quan ngại với việc hệ thống mạng gặp tình trạng quá tải vì một lượng lớn người dùng Internet để làm việc tại nhà hay giải trí. Do đó, vấn đề “chia sẻ công bằng” giữa các nhà mạng và các ông lớn công nghệ bắt đầu được xem xét kỹ hơn.
Điều các nhà mạng viễn thông lo lắng không phải là không có căn cứ. Báo cáo cho thấy, các ông lớn công nghệ như Meta, Alphabet, Apple, Amazon, Microsoft chiếm hơn 56% tổng lưu lượng Internet toàn cầu năm 2021.
Sự chênh lệch về chi phí, lợi nhuận đã dẫn tới các tranh luận giữa nhà mạng và các tập đoàn công nghệ lớn (Ảnh: Getty Images)
Tại châu Âu, doanh thu từ các dịch vụ di động của các công ty công nghệ dự kiến sẽ tăng 14% (lên 1.200 tỷ Euro) trong 5 năm tới. Trong khi đó, doanh thu trung bình hàng tháng trên mỗi người dùng dịch vụ viễn thông từ các nhà mạng truyền thống được dự báo sẽ giảm 4% so với cùng kỳ.
Chính sự chênh lệch về chi phí bỏ ra và lợi nhuận thu về đã dẫn tới các tranh luận và đề xuất về chia sẻ trách nhiệm, chi phí công bằng giữa các hãng viễn thông châu Âu và các tập đoàn công nghệ lớn.
Tính khả thi và lợi ích từ đề xuất này đối với châu Âu được đánh giá tới đâu?
Theo một nghiên cứu công bố từ đầu năm 2022 của nhóm vận động hành lang trong lĩnh vực viễn thông có tên ETNO, có trụ sở ở Bỉ, khoản đóng góp hàng năm trị giá 20 tỷ Euro của các ông lớn công nghệ có thể mang lại cho nền kinh tế EU thêm 72 tỷ Euro. Khoản tiền này rất có ý nghĩa với EU trong bối cảnh EU cần chi tới 300 tỷ Euro vào năm 2025 để triển khai mạng di động 5G trên 27 quốc gia thành viên.
Tuy nhiên, các nhà hoạt động cảnh báo việc công ty công nghệ trả tiền cho hạ tầng kỹ thuật số có thể đe dọa các quy định trung lập của EU, với lo ngại các quy định này có thể bị hạ thấp trong một thỏa thuận với các công ty công nghệ để nhận được khoản đóng góp.
Kế hoạch tham vấn các nước thành viên về việc thu phí các ông lớn công nghệ chỉ mới được Uỷ ban châu Âu khởi động cách đây vài ngày nên triển vọng thông qua quy định thu phí chưa rõ ràng.
Thực ra vấn đề chia sẻ chi phí này không mới. Trong suốt nhiều thập kỷ qua, nhiều ông lớn ngành viễn thông đã tìm cách buộc các công ty công nghệ chịu một phần chi phí cho cơ sở hạ tầng.
Các nhà mạng cũng tỏ ra e ngại, khi doanh thu sụt giảm do sự bành trướng của các nền tảng gọi điện trực tuyến như WhatsApp hay Skype.
Tuy nhiên, các hãng công nghệ cũng có lý của họ. Việc trả thêm phí sẽ làm phân tán đầu tư vào các sản phẩm mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Chưa kể họ đã đổ rất nhiều tiền vào cơ sở hạ tầng Internet ở châu Âu với 183 tỷ Euro trong suốt 10 năm từ 2011 – 2021. Số tiền này đã được dùng cho cáp quang biển, mạng phân phối và các trung tâm dữ liệu.
Nguồn: vtv.vn
