Sáng qua (4.1, giờ VN), Tổng thống Maduro cùng vợ đã được đưa đến trại giam tại TP.New York (bang New York, Mỹ) để chờ bị xét xử về cáo buộc liên quan ma túy và một số cáo buộc khác, sau khi bị bắt khỏi khu quân sự ở phía nam Caracas rạng sáng 3.1.
CNN dẫn lời Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine, chiến dịch Quyết tâm tuyệt đối (Absolute Resolve) đã được chuẩn bị tỉ mỉ trong nhiều tháng trời với sự tham gia của lực lượng tình báo lẫn quân đội Mỹ. Từ tháng 8, đặc vụ tình báo Mỹ tại Venezuela âm thầm theo dõi nhất cử nhất động của ông Maduro trong khi các lực lượng vũ trang luyện tập chiến thuật bắt giữ. Đến đầu tháng 12.2025, quân đội Mỹ đã sẵn sàng nhưng chờ đợi đến thời điểm chín muồi.
Tổng thống Maduro được áp giải đến văn phòng Cơ quan Chống ma túy Mỹ tại New York ẢNH: REUTERS
Vào 22 giờ 46 ngày 2.1 (giờ miền đông Mỹ), Tổng thống Donald Trump ra lệnh hành động và lập tức hơn 150 máy bay được triển khai, gồm máy bay ném bom B-1, các tiêm kích F-35, F/A-18, F-22, các máy bay trinh sát, tình báo, trực thăng và máy bay không người lái. Các trực thăng bay chở theo lực lượng đặc nhiệm Delta tiếp cận Venezuela từ biển với sự yểm trợ của tiêm kích trong khi lực lượng không gian mạng vô hiệu hóa radar của Venezuela.
Theo phóng viên AFP tại hiện trường, những tiếng nổ đầu tiên vang lên tại Caracas vào khoảng 2 giờ kém ngày 3.1, được cho là khi Mỹ tấn công hệ thống phòng không của Venezuela, mở đường cho trực thăng tiến vào. Lực lượng Mỹ đáp xuống nơi ở của ông Maduro tại khu quân sự Fort Tiuna phía nam Caracas vào lúc 2 giờ và ra khỏi đường bờ biển Venezuela vào 3 giờ 29, đưa vợ chồng ông Maduro lên tàu đổ bộ USS Iwo Jima đang chờ ở ngoài khơi.
Trong suốt chiến dịch, ông Trump cùng Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio, Giám đốc CIA John Ratcliffe và các quan chức khác theo dõi trực tiếp từ phòng tình huống dã chiến tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của nhà lãnh đạo tại bang Florida. Đến 4 giờ 21, ông đăng bài viết lên mạng xã hội để thông báo ông Maduro đã ở trên tàu chiến Mỹ. Tờ The New York Times dẫn một quan chức cấp cao Venezuela ước tính ít nhất 40 người thiệt mạng trong cuộc tấn công. Phó tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez tuyên bố đã có những người vô tội thiệt mạng nhưng không nói rõ con số.
Các bên phản ứng
Trong cuộc họp báo tại Mar-a-Lago khuya 3.1 (giờ VN), ông Trump tuyên bố chiến dịch tại Venezuela là “một trong những màn phô diễn sức mạnh quân sự và sự tự tin ngoạn mục, hiệu quả và hùng mạnh nhất trong lịch sử nước Mỹ”. Ông khẳng định Mỹ đã vô hiệu hóa quân đội Venezuela mà không hứng chịu tổn thất nào. Nhà lãnh đạo thông báo Mỹ sẽ “điều hành Venezuela cho đến khi có thể thực hiện một cuộc chuyển giao an toàn, hợp lý và đúng đắn”.
Ông Trump tuyên bố không ngại để binh sĩ Mỹ hiện diện tại Venezuela và cho biết các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ trở lại quốc gia Nam Mỹ nhằm nâng cấp hạ tầng dầu khí xuống cấp của nước này như một phần kế hoạch tiếp quản.
Chủ nhân Nhà Trắng không nói ai sẽ lãnh đạo Venezuela sau đó nhưng bác bỏ khả năng hợp tác với nhà lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado vì cho rằng bà không có được sự ủng hộ trong nước.
Trong khi đó, Tòa án Tối cao Venezuela ngày 3.1 ra phán quyết nêu rõ Phó tổng thống Delcy Rodriguez sẽ đảm nhiệm chức vụ tổng thống tạm quyền thay ông Maduro nhằm đảm bảo tính liên tục về mặt hành chính và quốc phòng toàn diện. Tổng thống Trump thông báo Ngoại trưởng Rubio đã có cuộc trao đổi lâu với bà Rodriguez và cho biết nữ chính trị gia sẵn sàng làm điều cần thiết để Venezuela vĩ đại trở lại. Theo lãnh đạo Nhà Trắng, bà Rodriguez sẽ phải hợp tác với Mỹ vì không còn lựa chọn khác.
Tuy nhiên, trong bài phát biểu trên truyền hình nhà nước bên cạnh các quan chức hàng đầu, bà Rodriguez nhấn mạnh “sẽ không trở thành thuộc địa của đế quốc nào”. Bà lên án hành vi “bắt cóc” và yêu cầu Mỹ thả người ngay lập tức, gọi ông Maduro là “tổng thống duy nhất” của Venezuela. Dù vậy, bà Rodriguez vẫn để ngỏ khả năng đối thoại với chính quyền ông Trump, nhưng tuyên bố chỉ chấp nhận một mối quan hệ “tôn trọng lẫn nhau”.
Cuộc tấn công và bắt người của chính quyền ông Trump đã gây làn sóng phản đối tại nhiều nước và tổ chức quốc tế. Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc luật quốc tế không được tuân thủ, đồng thời cho rằng những diễn biến tại Venezuela tạo tiền lệ nguy hiểm. Trung Quốc thông báo bị sốc và lên án việc sử dụng vũ lực đối với tổng thống của một nước có chủ quyền. Nga cho rằng hành động quân sự được thực hiện dựa trên những lý do vô căn cứ và yêu cầu Mỹ thả ông Maduro. Hội đồng Bảo an LHQ dự kiến họp khẩn vào ngày 5.1 về tình hình Venezuela.
Quốc hội Mỹ chia rẽ về hành động tại Venezuela
Tờ The Hill ngày 4.1 đưa tin Thượng nghị sĩ Tom Cotton, Chủ tịch Ủy ban Tình báo thượng viện Mỹ, bảo vệ quyết định của ông Trump, dù lưu ý chính quyền đã không thông báo trước cho quốc hội. “Quốc hội không cần lúc nào cũng phải được thông báo khi nhánh hành pháp tiến hành bắt giữ ai đó”, ông Cotton nói. Lãnh đạo phe Cộng hòa tại thượng viện John Thune cho hay đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và cho rằng hành động của ông Trump “thi hành lệnh bắt giữ hợp lệ của Bộ Tư pháp Mỹ”.
Ở phía đảng đối lập, thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo phe Dân chủ tại thượng viện, cho biết trong các cuộc họp gần đây, ông được thông báo rằng chính quyền ông Trump không tìm cách thay đổi chế độ, cũng như không có kế hoạch quân sự nhằm vào Venezuela. “Họ giấu kín toàn bộ thông tin với tất cả mọi người”, ông Schumer nói. Bên cạnh đó, nghị sĩ Jim Himes thuộc Ủy ban Tình báo hạ viện Mỹ yêu cầu chính phủ phải lập tức thông tin cho quốc hội về diễn biến vừa qua, nhằm đảm bảo ổn định khu vực và đưa ra lý do pháp lý thỏa đáng.
Reuters ngày 4.1 đưa tin thượng viện Mỹ tuần này sẽ bỏ phiếu một nghị quyết nhằm ngăn ông Trump tiếp tục thực hiện hành động quân sự ở Venezuela mà không thông qua quốc hội.
Bảo Hoàng
Nguồn: thanhnien.vn
