Học sinh Hà Nội bất an trước kỳ thi vào lớp 10

Chưa biết môn thi thứ 3, môn nào cũng phải học thêm

Trong khi nhiều địa phương đã công bố sớm môn thi thứ 3 với mục tiêu giúp các trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh chủ động hơn trong việc giảng dạy, học tập và ôn luyện thì Hà Nội vẫn chưa có bất cứ thông tin nào về phương án tuyển sinh lớp 10 cho năm học tới.

ẢNH: TUẤN MINH

Từ đầu năm học, mỗi tuần, lịch học thêm trong và ngoài nhà trường khiến nhiều học sinh lớp 9 ở Hà Nội mệt mỏi. 

Một học sinh Trường THCS Thanh Xuân cho biết, do Hà Nội chưa công bố môn thi thứ 3 nên ngoài toán, văn, ngoại ngữ thì em vẫn phải ôn thi cả các môn còn lại nên rất áp lực. Để có kết quả tốt trong kỳ thi cạnh tranh khốc liệt này thì không chỉ học trên lớp là đủ mà phải học thêm.

Đặc biệt, theo nhiều phụ huynh, từ năm 2025, Hà Nội không nhân hệ số môn toán, ngữ văn nữa nên môn thi thứ 3 cũng có hệ số như 2 môn bắt buộc. Do vậy, việc không công bố môn thi thứ 3 sớm đã áp lực lại càng căng thẳng hơn. 

Việc “bỏ lửng” về môn thi thứ 3 của Hà Nội khiến học sinh lo ngại đó có thể là bài thi tổ hợp hoặc các môn thích hợp như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội. Nếu Hà Nội chọn môn khoa học tự nhiên thay vì tiếng Anh như năm trước, bài thi sẽ thực sự nặng vì thực chất gồm 3 môn khác nhau. Trong quá trình học, các em cũng không được học tích hợp đúng nghĩa mà thực chất là học 3 môn. Việc học để lấy kiến thức căn bản, phổ cập sẽ rất khác với việc học để tham gia vào kỳ thi có tính cạnh tranh cao như thi tuyển sinh vào lớp 10.

Hiệu trưởng một trường THCS tại P.Đống Đa cho biết, để giảm áp lực phải học thêm quá nhiều môn, tinh thần chỉ đạo của nhà trường là giáo viên tranh thủ ôn tập vào cuối buổi cho học sinh trên cơ sở thống nhất nội dung trọng tâm của các tổ nhóm chuyên môn.

Hiện các trường đang thực hiện theo Thông tư 29 của Bộ GD-ĐT về dạy thêm, học thêm. Do việc sửa đổi, bổ sung thông tư này vẫn đang là dự thảo nên các trường chưa thể thực hiện việc tăng tiết ôn tập. Theo quy định, các trường chỉ được tổ chức dạy ôn tập, phụ đạo không quá 2 tiết/tuần/môn.

Theo ghi nhận, hầu hết các phường, xã của Hà Nội đều tổ chức ra đề kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ với khối lớp 9 ở các môn toán, ngữ văn, tiếng Anh; tổ chức chia phòng, đánh số báo danh như thi vào lớp 10 để các em tập dượt đồng thời đánh giá chất lượng chung.

Bà Nguyễn Mai Anh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Hoàn Kiếm (Hà Nội), cho biết nhà trường đang dạy và học theo đúng kế hoạch. Ngay từ đầu năm, học sinh lớp 9 chưa đạt chuẩn được bố trí phụ đạo theo tinh thần Thông tư 29. Với các học sinh còn lại, nhà trường tổ chức bồi dưỡng 2 tiết mỗi tuần như quy định. 

Điều bà Mai Anh mong mỏi TP.Hà Nội sớm có hỗ trợ kinh phí cho những tiết học miễn phí này để động viên giáo viên. Đây cũng là mong muốn của nhiều nhà trường với mong muốn động viên, chia sẻ bớt áp lực với giáo viên.

Lùi lịch thi sẽ khiến căng thẳng kéo dài

ẢNH: TUẤN MINH

Lịch thi vào lớp 10 của Hà Nội cũng dự kiến thay đổi so với mọi năm, khiến nhiều phụ huynh và học sinh băn khoăn, lo lắng. Đại diện Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, sở dự kiến tham mưu thành phố tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay vào cuối tháng 6, thay vì đầu tháng 6 như các năm trước.

Nhiều phụ huynh và học sinh chia sẻ, việc lùi lịch thi giúp các con có thêm thời gian ôn tập và củng cố kiến thức, nhưng cũng khiến áp lực kéo dài. Học sinh phải duy trì sự tập trung liên tục, dễ mệt mỏi và căng thẳng.

Lãnh đạo không ít trường cũng băn khoăn vì lùi lịch đồng nghĩa thời gian ôn thi kéo dài trong khi cuối tháng 5 đã kết thúc năm học. Gần 1 tháng sau đó kỳ thi mới diễn ra, nhà trường không thể bỏ mặc học sinh nhưng lại không có kinh phí chi trả cho giáo viên các tiết dạy này trong khi đó là thời gian nghỉ hè của giáo viên.

Đại diện Sở GD-ĐT Hà Nội lý giải, dự kiến điều chỉnh này nhằm bảo đảm phù hợp với khung kế hoạch thời gian năm học 2026 – 2027 do Bộ GD-ĐT ban hành. Cụ thể, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong ngày 11 và 12.6, sớm hơn 2 tuần so với năm 2025. 

Như vậy, Hà Nội cũng có thể phải điều chỉnh lùi thời gian tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vì liên quan đến khâu tổ chức, nhân sự coi thi, chấm thi, địa điểm tổ chức thi cho kỳ thi tốt nghiệp THPT; trong khi Hà Nội là địa bàn có số lượng thí sinh dự thi rất đông, vì vậy càng cần phải làm cẩn trọng. Nếu tổ chức thi lớp 10 ngay vào đầu tháng 6, khi vừa kết thúc năm học thì các học sinh sẽ không có thời gian ôn tập.

Dù vậy, Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết sẽ nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng để tham mưu UBND thành phố ban hành kế hoạch cụ thể, phù hợp, thuận lợi cho học sinh. Quan trọng là các học sinh phải có kế hoạch ôn tập, tâm lý vững vàng và sự đồng hành của gia đình.

Cần sửa quy chế để giảm áp lực

Ông Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông Việt Nam, cho rằng cần sửa đổi quy chế tuyển sinh THPT. 

Về môn thi, giữ nguyên 2 môn thi bắt buộc là toán và ngữ văn; bỏ bài thi tổ hợp, chỉ giữ lại môn thi thứ 3 và giao cho các địa phương lựa chọn, công bố hằng năm. Nếu tổ chức bài thi tổ hợp, đồng nghĩa với việc lựa chọn nhiều môn học là môn thi, làm tăng đáng kể số môn phải ôn tập (có thể nhiều hơn 3 môn học).

Về phương thức tuyển sinh, nên giữ lại 2 phương thức: xét tuyển; kết hợp thi tuyển và xét tuyển thay vì chỉ có duy nhất phương án thi như Hà Nội và nhiều địa phương khác đang thực hiện. Điều này nhằm giảm áp lực cho thí sinh khi dồn hết vào kết quả của một kỳ thi.

Cũng theo ông Ân, để giảm áp lực thi vào lớp 10, Bộ GD-ĐT cần sớm ban hành chuẩn chương trình cho bậc trung học nghề và điều chỉnh chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cho phù hợp với từng bậc học của THPT. Thay vì để 100% học sinh cùng dồn vào cuộc đua căng thẳng vào lớp 10 như hiện nay, một bộ phận không nhỏ học sinh sẽ lựa chọn học bậc trung học nghề, mô hình đã phổ biến ở nhiều quốc gia phát triển.