Nghị quyết 80 nhắc đến việc “Định vị và quảng bá thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế mang đậm bản sắc văn hóa, con người VN”. Đó cũng là kể câu chuyện VN thuyết phục và hấp dẫn.
Ở các mùa triển lãm thế giới Expo vừa qua, VN đã để lại ấn tượng sâu sắc với khách tham quan qua loại hình nghệ thuật biểu diễn âm nhạc truyền thống với các nhạc cụ tre nứa và nghệ thuật rối nước độc đáo có một không hai. Khi ra thế giới, điều để nhận diện ta là ai, ta đến từ đâu… chính là bản sắc văn hóa đậm đặc qua những loại hình nghệ thuật truyền thống – di sản văn hóa phi vật thể.
Phim Bên trong vỏ kén vàng mang điện ảnh Việt ra thế giới Ảnh: ĐPCC
Chúng tôi rất mong muốn “đổi món”, nhưng trong hơn 10 năm qua, ở lễ hội Văn hóa – Du lịch VN tại Kanagawa (Nhật Bản) vào tháng 9 hằng năm, ban tổ chức chỉ có một yêu cầu tiên quyết: hãy gửi cho chúng tôi đoàn rối nước. Và tại Expo Osaka 2025 vừa rồi, chúng tôi chứng kiến khán giả Nhật đến sớm 2 tiếng để giữ chỗ xem rối nước.
Tuy vậy, chúng tôi không dừng lại mà tiếp tục nỗ lực đổi mới. Bắt đầu từ Expo Osaka 2025 vừa rồi, chúng tôi kêu gọi xã hội hóa để giới thiệu các gương mặt nghệ sĩ trẻ VN với những thể loại âm nhạc đa dạng hơn như Bảo Anh saxophone, ca sĩ Mỹ Anh, giọng ca opera hàng đầu Đào Tố Loan…
Chúng tôi giới thiệu mỹ thuật VN với hình thức biểu đạt sáng tạo mới như phục dựng tranh của họa sĩ Lê Phổ, Mai Trung Thứ, làm bức tranh trở nên sống động qua công nghệ hologram; trưng bày giới thiệu những tinh hoa làng nghề: gốm Bát Tràng, Museum Aterleria, Hanoia…; các nghề thủ công (chạm bạc, đúc đồng, khảm trai…) thể hiện tâm hồn, bàn tay khéo léo của con người VN.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng luôn cố gắng tìm tòi để giới thiệu những tinh hoa đặc sắc của VN tại Expo, những thương hiệu quốc gia như trà, cà phê robusta nổi tiếng thế giới, gạo ST25 ngon nhất thế giới. Mọi người có thể bất ngờ khi biết VN có thương hiệu sô cô la không thua kém Bỉ. Chúng ta có những sáng kiến đóng góp cho nhân loại như vật liệu vải từ vỏ tôm tép, mô hình kinh tế tuần hoàn từ cây cà phê, giải thưởng Vin Future dành cho các nhà khoa học thế giới… Thông qua ngôn ngữ trưng bày triển lãm để giới thiệu một VN không chỉ giàu có về văn hóa, mà là điểm đến của thương mại, đầu tư, du lịch…
Chúng ta cần một chiến lược tổng thể để kể câu chuyện VN. Một đất nước giàu bản sắc văn hóa. Một dân tộc kiên cường, anh hùng bước ra khỏi các cuộc chiến tranh, thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, yêu chuộng hòa bình, mong muốn đóng góp cho ổn định và hòa bình thế giới. Một đất nước đang phát triển năng động với phương châm đặt con người làm trung tâm, phát triển bao trùm, toàn diện, có trách nhiệm, không bỏ ai lại phía sau. Một dân tộc không quên quá khứ, có khát vọng mạnh mẽ vươn lên, hướng tới tương lai hùng cường, thịnh vượng, bền vững.
Chiến lược tổng thể kể câu chuyện VN
Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa VN nhắc đến việc “định vị và quảng bá thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế mang đậm bản sắc văn hóa, con người VN”. Nhiệm vụ quảng bá thương hiệu quốc gia là nhiệm vụ chung của tất cả chúng ta, là phương thức “marketing” hình ảnh đất nước một cách hiệu quả để thu hút đầu tư, du lịch, tăng giá trị xuất khẩu và nâng cao uy tín, vị thế quốc gia.
Bộ phim Emily in Paris có sử dụng thiết kế của nhà thiết kế thời trang Đỗ Mạnh Cường Ảnh: Tư liệu
Tuy nhiên, để xuất khẩu văn hóa, trước tiên chúng ta cần có những sản phẩm văn hóa có thương hiệu, có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế và phù hợp với thị hiếu quốc tế.
Về một khía cạnh nào đó, thời trang là lĩnh vực mà các nhà thiết kế VN đã từng bước khẳng định tên tuổi khi được nhiều sao hạng A thế giới lựa chọn. Sự hiện diện của các bộ sưu tập của nhà thiết kế Việt tại những tuần lễ thời trang hàng đầu như New York, Paris, London, Milan… cũng đưa sự sáng tạo, chất liệu, hình ảnh và câu chuyện văn hóa của VN lên sàn diễn quốc tế, góp phần định vị thời trang Việt trên bản đồ thế giới. Tín hiệu đáng mừng là một số nhãn hàng thời trang may sẵn cũng đang từng bước khẳng định ở thị trường nội địa và vươn ra xuất khẩu.
Điện ảnh là một lĩnh vực VN có thế mạnh với những tác phẩm mang đậm bản sắc văn hóa, con người VN, có khả năng lan tỏa mạnh mẽ câu chuyện VN ra thế giới. Ở bình diện quốc tế, điện ảnh tạo dấu ấn rõ nét, các đạo diễn trẻ liên tục có những tác phẩm xuất sắc, được đánh giá cao ở các liên hoan phim quốc tế uy tín. Phim Bên trong vỏ kén vàng của Phạm Thiên Ân giành Caméra d’Or tại Liên hoan phim Cannes 2023; Phim Cu li không bao giờ khóc của đạo diễn Phạm Ngọc Lân giành giải thưởng Phim đầu tay xuất sắc tại Liên hoan phim Berlin 2024; phim Mưa trên cánh bướm của nữ đạo diễn trẻ Dương Diệu Linh giành giải thưởng lớn cho phim xuất sắc nhất, giải Phim sáng tạo nhất tại Liên hoan phim Venice 2024… Tuần lễ “Điện ảnh VN – Hành trình Ánh sáng” tại Pháp vào tháng 12.2025 thu hút hơn 6.000 lượt khán giả đến từ Pháp và gần 20 quốc gia, không chỉ tôn vinh nghệ thuật, mà còn mở ra định hướng dài hạn trong việc quảng bá hình ảnh quốc gia qua điện ảnh.
Đẩy mạnh hàm lượng văn hóa nghệ thuật trong đối ngoại cấp cao
Một trong những điểm nhấn thời gian tới là việc đẩy mạnh hàm lượng văn hóa nghệ thuật trong khuôn khổ các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao để giới thiệu và lan tỏa những giá trị tinh hoa, tầm vóc của lịch sử, nền văn hiến, văn hóa Việt. Đồng thời, hợp tác với những nhân vật nổi tiếng, fashionista, KOL… để trải nghiệm và chia sẻ văn hóa VN.
Xây dựng kế hoạch tham gia bài bản, có quy mô xứng với tầm vóc, vị thế của VN tại các sự kiện văn hóa – nghệ thuật uy tín hàng đầu trên thế giới như World Expo, Venice Biennale, liên hoan phim Cannes, Berlin, Venice…, liên hoan nghệ thuật Edinburgh, liên hoan Avignon (Pháp)… Đồng thời, ta cũng hỗ trợ, tạo điều kiện để nghệ sĩ tham gia các cuộc thi tài năng nghệ thuật quốc tế, liên hoan xiếc quốc tế…
Bộ VH-TT-DL tiếp tục tổ chức các Ngày Văn hóa, Tuần Văn hóa, Tháng Văn hóa, Năm Văn hóa VN ở nước ngoài tại các địa bàn đối tác chiến lược, đối tác toàn diện… với chất lượng cao hơn, nỗ lực kết hợp hiệu quả giữa giới thiệu văn hóa, quảng bá thể thao và xúc tiến du lịch, hướng tới tổ chức các festival Văn hóa VN thường kỳ tại các trung tâm văn hóa lớn của thế giới.
Để định vị và quảng bá thương hiệu quốc gia, trong thời gian tới, chúng ta cần lựa chọn một số biểu tượng mạnh, tăng cường đầu tư công nghiệp sáng tạo để có những sản phẩm chất lượng mang tính cạnh tranh, kết hợp chặt chẽ giữa ngành văn hóa với ngoại giao, kinh tế, KH-CN và truyền thông số, tạo thành sức mạnh tổng hợp để kể câu chuyện VN một cách thuyết phục và hấp dẫn.
(Trinh Nguyễn ghi)
Nguồn: thanhnien.vn
