Khai hội đền Bà Triệu

Bà Triệu (tên là Triệu Thị Trinh, hay còn gọi là Triệu Ẩu, Triệu Trinh Nương), sinh ngày mùng 2 tháng 10 năm Bính Ngọ (năm 226), tại vùng đất Quan Yên (thuộc xã Định Tiến, huyện Yên Định cũ, nay là xã Định Tân, Thanh Hóa). Khi còn nhỏ, Bà Triệu có chí khí hơn người, giỏi binh thư, võ nghệ.

Năm 248, trong bối cảnh nhân dân xứ Giao Châu chịu sự bóc lột hà khắc, sự đàn áp dã man của giặc Đông Ngô, người dân phải sống cảnh lầm than, khổ cực, Bà Triệu cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt – một huyện lệnh trong vùng đất Cửu Chân, đã kêu gọi hào kiệt bốn phương, nhân dân khắp vùng đứng lên đánh đuổi giặc ngoại xâm.

Nghĩa quân của Bà Triệu từ vùng núi Nưa (hiện là xã Triệu Sơn, Thanh Hóa) đã tràn xuống phá thành Tư Phố khiến quân nhà Ngô thua nhiều trận. Từ đó, khởi nghĩa Bà Triệu vang danh khắp nơi, và sau này đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam.

Do chênh lệch về lực lượng quá lớn, nghĩa quân của Bà Triệu không thể chống chọi lâu dài. Ngày 22 tháng 2 năm Mậu Thìn (năm 248), trong một trận giao tranh ác liệt, Bà Triệu đã hy sinh, mộ bà hiện ở trên đỉnh núi Tùng (thôn Phú Điền, xã Triệu Lộc).

Bà Triệu không còn nhưng tinh thần quả cảm, bất khuất, ý chí và nghị lực phi thường của bà đã khiến nhân dân kính phục. Đến giữa thế kỷ thứ VI, ngay khi lập nước Vạn Xuân, vua Lý Nam Đế đã phong thần cho Bà Triệu, đồng thời cho xây dựng lăng mộ và lập đền thờ bà cùng các tướng lĩnh – nay là di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Bà Triệu.

Lễ hội đền Bà Triệu được tổ chức hằng năm nhằm vào ngày bà mất, để tri ân, tưởng nhớ công lao của bà và là dịp để giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, yêu dân tộc cho các thế hệ cán bộ, đảng viên và người dân.

Đền Bà Triệu được công nhận di tích quốc gia đặc biệt năm 2015. Năm 2022, lễ hội đền Bà Triệu được công nhận di sản phi vật thể quốc gia.