Khóa sinh viên AI đầu tiên tốt nghiệp: Tình hình việc làm ra sao ?

NHIỀU SINH VIÊN CHƯA TỐT NGHIỆP ĐÃ CÓ VIỆC LÀM

Năm 2021, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) là trường ĐH đầu tiên tuyển sinh ngành AI với số lượng sinh viên (SV) nhập học là 42. Năm 2022 và 2023 mỗi năm có 40 SV, năm 2024 là 45 và năm 2025 là 88 SV. Hiện có khoảng 250 SV ngành AI đang theo học tại trường này.

Đầu tháng 12 vừa qua, 30 SV ngành AI đầu tiên của trường và cũng là khóa đầu tiên của cả nước đã tốt nghiệp, trong đó có 3 kỹ sư loại xuất sắc, 21 loại giỏi.

Trước đó, vào tháng 6.2025, 20 SV ngành AI của Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội) cũng tốt nghiệp. Đây là khóa tuyển sinh năm 2022 (khóa AI đầu tiên của trường), những SV này tốt nghiệp sớm một năm và sắp tới có khoảng 40 SV cũng tốt nghiệp sớm một học kỳ.

Năm 2022, Trường ĐH Công nghệ có 171 SV ngành AI, năm 2023 là 118 SV. Năm 2024, trường tuyển 240 và năm 2025 tăng lên thành 300 chỉ tiêu.

ẢNH: KHÁNH THỊNH

Theo PGS-TS Nguyễn Văn Vũ, Phó trưởng Khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), sau 4 năm kể từ khi trường mở ngành AI, hiện nay trên cả nước có khoảng 35 trường ĐH triển khai các ngành, chuyên ngành AI, khoa học dữ liệu. Riêng TP.HCM có khoảng 10 chương trình đào tạo ngành này với tổng chỉ tiêu tuyển sinh khoảng dưới 800 người/năm.

“Từ khi chưa tốt nghiệp, nhiều em đã đi làm. Sau khi tốt nghiệp, 30 cử nhân AI đều đã có việc làm tại các doanh nghiệp công nghệ”, PGS-TS Nguyễn Văn Vũ cho biết.

Tiến sĩ Trần Quốc Long, Viện trưởng Viện AI Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội), thông tin: “Hằng năm, số lượng thí sinh nộp hồ sơ vào ngành AI của trường rất đông, tỷ lệ chọi thường là 1/4 và điểm chuẩn luôn trong khoảng 27 – 28 điểm. Điều đó cho thấy nhu cầu học tập và chất lượng đầu vào của ngành AI rất tốt. Trong số các em vừa ra trường, có 1/2 làm việc chuyên về AI, còn lại các em làm những công việc liên quan tại các công ty công nghệ”.

NHU CẦU TUYỂN DỤNG TRONG THỰC TẾ

Ông Vũ Đỗ Tuấn Huy, chuyên gia công nghệ và ứng dụng AI, Giám đốc Trung tâm Kinh tế sáng tạo và công nghệ số quốc gia, cho rằng hiện nay tại VN, các công ty thực sự làm về AI không nhiều, chỉ khoảng 10 doanh nghiệp lớn.

“Lý do là đầu tư cho AI rất tốn kém, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ tiềm lực. Doanh nghiệp có đủ tiềm lực sẽ tuyển nhân lực AI trình độ cao để có thể tạo ra hoặc phát triển các thuật toán/công nghệ AI lõi đặc thù cho một lĩnh vực nào đó. Tuy nhiên, có rất nhiều doanh nghiệp khác đang vận hành các mô hình học sâu hoặc AI tạo sinh mã nguồn mở hoặc ứng dụng và tùy chỉnh từ các công cụ, giải pháp AI tạo sinh trên các nền tảng được vận hành bởi bên thứ ba. Những doanh nghiệp này tuyển người tốt nghiệp AI hoặc cũng có thể tuyển kỹ sư phần mềm để làm công việc như vận hành các mô hình học sâu hoặc AI tạo sinh mã nguồn mở, nâng cấp phần mềm AI…”, ông Huy cho hay.

Theo ông Huy, có thể trong tương lai gần, các công ty nước ngoài cũng sẽ vào VN và tuyển dụng nhiều nhân lực AI từ VN vì nguồn nhân lực rẻ hơn các nước.

Đề án đào tạo nhân lực trình độ quốc tế ngành AI (một đề án thành phần trong Đề án tổng thể đào tạo nhân lực trình độ quốc tế, theo Quyết định 2426 của UBND TP.HCM) do PGS-TS Nguyễn Văn Vũ thực hiện nhằm đưa ra kết quả nghiên cứu hiện trạng và dự báo nhu cầu nhân lực tại TP.HCM đến 2035. Khảo sát 82 doanh nghiệp công nghệ tại TP.HCM cho thấy giai đoạn 2026 – 2030 TP.HCM cần 11.000 nhân lực AI, giai đoạn 2031 – 2035 cần 18.000. Trong đó, trình độ ĐH chiếm 65%, sau ĐH là 20% và CĐ, trung cấp là 15%.

Ảnh: UET

“60% doanh nghiệp cho biết nhu cầu nhân lực AI tăng từ 10 – 25% mỗi năm từ năm 2023 – 2025. Có 25% doanh nghiệp nhận định nhân lực AI đáp ứng nhu cầu về số lượng và 35% doanh nghiệp nhận định nhân lực AI đáp ứng nhu cầu về chất lượng. Trên thực tế, doanh nghiệp thiếu nhân lực AI trình độ cao nên họ phải tự mày mò, tìm hiểu bằng cách phân công nhân sự của mình nghiên cứu”, PGS-TS Nguyễn Văn Vũ chia sẻ.

Báo cáo thường niên về AI năm 2025 của Viện Công nghệ thông tin ĐH Quốc gia Hà Nội cũng chỉ ra 44 trong số 100 doanh nghiệp được khảo sát cho rằng việc thiếu nhân lực AI chất lượng cao đang là rào cản lớn nhất.

Tiến sĩ Hứa Cẩm Hào, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và AI Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, nhận định không chỉ các doanh nghiệp công nghệ lớn, mà bất kỳ doanh nghiệp nào có sẵn nguồn dữ liệu, tri thức nội bộ và có nhu cầu về tối ưu hóa vận hành, nâng cao chất lượng sản phẩm và trải nghiệm khách hàng đều đưa AI vào ứng dụng. Tuy nhiên, mức độ phát triển, nghiên cứu, và ứng dụng AI phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó có năng lực và cơ sở hạ tầng tính toán để đảm bảo vận hành một quy trình đầu cuối liên tục xử lý và chuyển hóa dữ liệu thô thành thông tin cần thiết cho việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI.

“Mỗi doanh nghiệp lớn hay nhỏ sẽ có định hình về nhu cầu nhân lực AI ở nhiều mức độ chuyên sâu khác nhau như nghiên cứu và phát triển công nghệ lõi; triển khai với khả năng tùy chỉnh; vận hành công nghệ cung cấp bởi các tập đoàn AI lớn trên thế giới để tuyển dụng các vị trí khác nhau như phát triển thuật toán/công nghệ AI lõi đặc thù; tự vận hành các mô hình học sâu hoặc AI tạo sinh mã nguồn mở hoặc mua từ các tập đoàn lớn; ứng dụng và tùy chỉnh từ các công cụ, giải pháp AI tạo sinh trên các nền tảng được vận hành bởi bên thứ ba”, tiến sĩ Hứa Cẩm Hào thông tin.