Dường như mùa trên đất liền và ngoài biển cũng đồng điệu với nhau. Hết tháng giêng, tháng hai mang theo những đợt gió nồm miên man thổi từ biển vào. Dưới đáy, nước vẫn còn lạnh, nhưng từng luồng mực bọt đã bắt đầu trồi lên tầng nước ấm, đón ăn lớp phù du theo dòng sông đổ ra biển.
Đây là lúc những tay vợt của làng chài Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) vào mùa mực bọt. Họ nổ máy cho thuyền thúng ra cách bờ không tới một hải lý rồi thả trôi, dạo tìm mực và xúc bằng những cái vợt lắp cán dài. Những ngư dân trẻ xúc một phát gần nửa ký mực bọt chứ không ít. Mực vừa xúc lên, da con nào con nấy ngời ngời, nhấp nháy những đốm tím nhạt li ti. Ngoài cách này, ngư dân còn đánh bắt mực bọt bằng lưới rút, một loại lưới có hai tầng, tầng trên mắt lưới thưa để bắt cá, tầng dưới mắt lưới rất nhỏ để đánh mực bọt. Lưới này cho sản lượng đánh bắt nhiều hơn nhưng con mực nhìn không ngon mắt, bởi chúng bị kéo lê một đoạn dài trước khi đổ lên mạn tàu.
Mực bọt hấp gừng
ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN
Ngư dân lý giải cái tên “mực bọt” rất mộc mạc. Khi bị xúc, đàn mực giật mình, phì ra lớp nước trắng xóa, loang rộng trên mặt biển nên được gọi là mực bọt. Cũng có người cho rằng loài mực nhỏ này trôi nổi như bèo nên mang tên ấy. Mực bọt bé xíu, chỉ nhỉnh hơn đầu đũa, nhưng khi lên dĩa lại ngon khó cưỡng. Một người bạn tôi từng nhắn vui: “Bữa nay có mực bọt. Cảnh báo: Món này dễ gây thương nhớ lai rai”.
Dân làng biển hay mua mực bọt tại bờ. Cũng khó nói mức giá chính xác vì có thể xê xích tùy mối quan hệ: Giá xóm làng, giá bà con, giá bạn bè. Nhưng nói chung, chỉ cần 50.000 đồng là có bữa mực bọt xúc bánh tráng ngọt ngon tới mức mọi “uẩn ức” trên đời tất tần tật tiêu tan.
Mực bọt nấu ngót, thêm hành ngò tạo hương thơm
ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN
Nếu ai hỏi mực bọt làm món gì ngon nhất, dân quê tôi thường chỉ cười, bảo món nào cũng ngon, khó mà xếp hạng. Mỗi người một khẩu vị, ai cũng có “phiên bản” đỉnh của riêng mình, nào là ngon hết ý, ngon nhức nách, ngon thấu trời… Tựu trung, mực bọt có vài cách chế biến quen thuộc: nướng chấm muối chanh; nấu ngót ăn kèm tráng giòn; xào cải xanh chấm mắm tỏi; hay thả dầu ăn với mắm tiêu. Còn nhóm tôi, cái món cho hương vị… “thần thánh” chính là món hấp gừng cuốn bánh tráng rau sống.
Chiều tháng hai. Màu nắng vàng mỏng như lát gừng tươi. Nắng này là nắng của mùa mực bọt. Nhóm bạn xuống tận thuyền mua mực rồi về nhà bạn chung tay “sành soạn”. Mực bọt hình dạng mảnh mai thon thả nên đòi hỏi khâu chế biến, xào nấu phải nhẹ nhàng tình cảm.
Mực bọt xào cải xanh
ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN
Đám gừng rung rinh bên bờ rào. Rau sống mơn mởn ở vườn sau. Dưa leo, xà lách, húng lủi, hành ngò… đang chờ phối hợp nhau trong rổ. Đĩa mực bọt hấp chín tỏa mùi thơm mỏng mảnh thôi, không riết róng như mùi sả mùi hành nhưng quấn quýt. Rổ rau sống xanh mướt, chỉ mới nhìn qua đã nghe tiếng giòn len lén. Mớ bánh tráng dẻo và tô mắm ớt tổng hợp mặn ngọt cay chua cũng sẵn sàng. Bánh tráng trải ra, rau rải đều, đặt vài “em” mực bọt lên rồi cuốn lại. Nói xin lỗi, đứa nào cũng thừa nhận rằng giữa lúc cuốn đã nghe lưỡi ngọ ngoạy, ươn ướt… Dữ chưa! Cái cuốn đang hạ xuống chén mắm, cách “khẩu” chỉ gang tấc mà thèm cỡ đó thì cũng vì cái sự quá thôi thúc của món ăn.
Mực bọt tươi rói nên dù qua nhiệt độ cao trong nồi hấp giờ vẫn cứ giòn trong nhịp nhai đầu tiên. Tiếng “bụp” trong vòm miệng báo hiệu con mực vỡ ra bất ngờ, bung nhẹ mùi thơm dịu. Có thể cảm nhận túi mực chan hòa với thịt mực làm nên chất ngọt mê ly. Gã chủ nhà, cũng là chủ chiếu, nói một câu mà cả nhóm ai cũng gật gù: Mực tháng này quá ngọt. Cái ngọt này là cái ngọt lọt tới… xương luôn.
Nguồn: thanhnien.vn
