Nhật Bản hướng tới đợt giảm thuế tiêu thụ đầu tiên

Nhật Bản hướng tới đợt giảm thuế tiêu thụ đầu tiên – Ảnh: Bloomberg

Đây là lần đầu tiên Nhật Bản thực hiện cắt giảm loại thuế này. Biện pháp tạm thời này dự kiến áp dụng từ tháng 4 năm sau, kết hợp với gói cứu trợ tiền mặt 600 tỷ yen nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân, đưa mức thuế thực phẩm thực tế về gần bằng 0%. Tuy nhiên, động thái này làm dấy lên lo ngại về thâm hụt ngân sách. 

Ước tính ngân sách Nhật Bản sẽ hụt thu khoảng 4.400 tỷ yen, trong khi GDP chỉ tăng thêm khoảng 300 tỷ yen. Nỗi lo nới lỏng tài khóa cũng đang gây áp lực lớn lên đồng nội tệ, bất chấp việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vừa tăng lãi suất trong tuần này.

Một nghiên cứu do Viện Nghiên cứu Mitsubishi công bố ngày 13/6 cho thấy kế hoạch cắt giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống tại Nhật Bản có thể khiến khoảng 800.000 trang trại vừa và nhỏ trên cả nước mất hơn 300 tỷ yen (khoảng 1,9 tỷ USD) thu nhập mỗi năm.

Theo ước tính, nếu thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống được giảm từ mức 8% hiện nay xuống còn 1%, thu nhập bình quân của mỗi trang trại có thể giảm khoảng 400.000 yen mỗi năm. Tác động cụ thể sẽ khác nhau tùy theo quy mô sản xuất của từng trang trại.

Nguyên nhân là nhiều trang trại vừa và nhỏ hiện được miễn hoặc miễn một phần nghĩa vụ nộp thuế tiêu dùng đối với sản phẩm nông nghiệp mà họ bán ra. Khi thuế suất đối với thực phẩm giảm, khoản thuế được tính trong giá bán nông sản cũng giảm theo, làm giảm nguồn thu của các trang trại.

Trong khi đó, các hộ nông dân vẫn phải chi trả thuế tiêu dùng hiện hành đối với các yếu tố đầu vào như phân bón và máy móc nông nghiệp. Điều này khiến lợi nhuận của họ bị thu hẹp và có nguy cơ đẩy nhanh xu hướng nông dân rời bỏ ngành sản xuất nông nghiệp.

Để giảm bớt tác động tiêu cực, Chính phủ dự kiến sẽ triển khai các chương trình trợ cấp và hỗ trợ tài chính cho các trang trại.

Theo hệ thống thuế tiêu dùng của Nhật Bản, doanh nghiệp được khấu trừ phần thuế đã trả khi mua các yếu tố đầu vào như phân bón và máy móc khỏi số thuế thu được từ hoạt động bán hàng, sau đó nộp phần chênh lệch cho chính phủ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm nhiều trang trại, có thể được miễn hoặc miễn một phần nghĩa vụ này.

Viện Nghiên cứu Mitsubishi cho biết lĩnh vực nông nghiệp đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi chính sách giảm thuế do tỷ trọng các hộ sản xuất quy mô nhỏ và vừa rất lớn. Dựa trên dữ liệu về quy mô và doanh thu của các trang trại, viện này ước tính khoảng 700.000 trong tổng số 820.000 trang trại tại Nhật Bản hiện được miễn hoàn toàn thuế tiêu dùng, trong khi khoảng 85.000 trang trại được miễn một phần.