VTV.vn – Từ ngày 1/7, theo Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn sẽ được nâng từ 30% lên 40%. Đây là một trong những quyết định đáng chú ý của chính sách tiền tệ từ đầu năm đến nay bởi tác động trực tiếp đến khả năng cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng.
Từ ngày 1/7, theo Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn sẽ được nâng từ 30% lên 40%. Đây là một trong những quyết định đáng chú ý của chính sách tiền tệ từ đầu năm đến nay bởi tác động trực tiếp đến khả năng cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng.
Thêm vốn cho phát triển
Nhiều năm qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiên trì lộ trình giảm dần tỷ lệ này nhằm hạn chế rủi ro mất cân đối kỳ hạn trong hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã có nhiều thay đổi khi nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế tăng mạnh.
Các số liệu kinh tế cho thấy sức cầu vốn đang hiện hữu rõ nét. Trong 5 tháng đầu năm 2026, theo Cục Thống kê, có 94.800 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 1,066 triệu tỷ đồng. Riêng tháng 5, vốn đăng ký doanh nghiệp mới đạt 280.900 tỷ đồng, tăng 79,3% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đăng ký bình quân mỗi doanh nghiệp đạt 16,5 tỷ đồng, tăng 59,3%.
Thông tư 25 được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông dòng vốn, tạo thêm dư địa cho ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn tăng trưởng mới.
Theo ông Phạm Minh Đông, Giám đốc Công ty Đầu tư Asia, việc Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% là quyết định phù hợp với bối cảnh hiện nay khi nhu cầu vốn của nền kinh tế đang gia tăng mạnh. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, vốn FDI đăng ký vào Việt Nam tăng gần 35%, sản xuất công nghiệp tăng hơn 9%, trong khi các doanh nghiệp mới thành lập đăng ký hơn 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư. Tuy nhiên, cùng thời gian đó vẫn có tới 129.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, cho thấy áp lực về dòng tiền và khả năng tiếp cận vốn vẫn rất lớn.
“Điều doanh nghiệp cần lúc này không chỉ là lãi suất hợp lý mà còn là cơ hội tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để triển khai dự án, mở rộng sản xuất và nắm bắt cơ hội phục hồi của nền kinh tế. Thông tư 25 được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông dòng vốn, tạo thêm dư địa cho ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn tăng trưởng mới”, ông Đông nhận định. Có thể nói, ý nghĩa lớn nhất của Thông tư 25 nằm ở việc tạo thêm dư địa tín dụng cho nền kinh tế trong giai đoạn nhu cầu vốn đang gia tăng mạnh.
Cân bằng giữa cơ hội và rủi ro
Ở góc độ hệ thống ngân hàng, quyết định của cơ quan quản lý không chỉ mang lại cơ hội mà còn đi kèm trách nhiệm lớn hơn.
Chuyên gia kinh tế, TS Đinh Thế Hiển nhận định đây là sự điều chỉnh chính sách mang tính thích ứng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô. Theo ông, việc nâng tỷ lệ lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm không gian cung ứng tín dụng trung và dài hạn, giảm áp lực huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao, đồng thời gia tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Những lĩnh vực được hưởng lợi đáng kể gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp và sản xuất kinh doanh. Đây đều là các lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong những năm tới. Đối với bất động sản, chính sách mới có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và những dự án đã hoàn thiện pháp lý.
Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn lên 40% sẽ tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn đối với nền kinh tế.
Tuy nhiên, mọi sự nới lỏng đều đi kèm rủi ro. Khi ngân hàng được phép sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, áp lực quản trị thanh khoản cũng sẽ lớn hơn. Ông Nguyễn Lê Nam, Giám đốc Khối khách hàng Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) cho rằng, Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn lên 40% sẽ tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn đối với nền kinh tế.
Đây là điều đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang có nhu cầu đầu tư mở rộng sản xuất, phát triển dự án nhưng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn có kỳ hạn dài. Khi ngân hàng có thêm khả năng cung ứng tín dụng trung và dài hạn, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc xây dựng kế hoạch đầu tư và triển khai các dự án có thời gian hoàn vốn dài.
Đây có thể xem là một bước đảo chiều chính sách nhưng phù hợp với bối cảnh mới. Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, sau nhiều năm tái cơ cấu, năng lực quản trị của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện đáng kể. Điều đó giúp khả năng quản trị rủi ro và sức chống chịu của hệ thống được nâng lên đáng kể so với trước đây. Dù vậy, các chuyên gia vẫn cho rằng cơ quan quản lý cần xây dựng các kịch bản giám sát phù hợp nhằm hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn và bảo đảm an toàn hệ thống trong trường hợp thị trường xuất hiện biến động bất thường.
Bài toán dài hạn
Thông tư 25 được đánh giá là giải pháp cần thiết cho giai đoạn hiện nay. Song nếu nhìn xa hơn, quyết định này cũng phản ánh một thực tế là nền kinh tế Việt Nam vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào tín dụng ngân hàng để tài trợ cho nhu cầu vốn trung và dài hạn.
Ở nhiều quốc gia phát triển, vốn cho hạ tầng, sản xuất hay bất động sản được huy động chủ yếu từ thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu và các quỹ đầu tư dài hạn. Trong khi đó tại Việt Nam, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang trong quá trình phục hồi, các quỹ đầu tư dài hạn còn hạn chế và những định chế tài chính dài hạn chưa đủ mạnh để chia sẻ gánh nặng với hệ thống ngân hàng.
Theo các chuyên gia, thông tư 25 không đơn thuần là câu chuyện nâng tỷ lệ kỹ thuật từ 30% lên 40%. Đó là sự lựa chọn chính sách nhằm giải quyết đồng thời hai yêu cầu quan trọng của nền kinh tế là thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Khi doanh nghiệp cần vốn để đầu tư mở rộng sản xuất, khi thị trường bất động sản cần nguồn lực để phát triển dự án, hay khi các công trình hạ tầng cần nguồn tài chính quy mô lớn, điểm tựa chủ yếu vẫn là tín dụng ngân hàng. Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng, thông tư 25 không đơn thuần là câu chuyện nâng tỷ lệ kỹ thuật từ 30% lên 40%. Đó là sự lựa chọn chính sách nhằm giải quyết đồng thời hai yêu cầu quan trọng của nền kinh tế là thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Trong ngắn hạn, quyết định này sẽ góp phần khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, bất động sản và đầu tư phát triển. Tuy nhiên, về lâu dài, lời giải căn cơ vẫn nằm ở việc phát triển mạnh hơn thị trường vốn để chia sẻ vai trò cung ứng vốn với hệ thống ngân hàng. Chỉ khi đó nền kinh tế mới có thể giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và hạn chế những đánh đổi giữa tăng trưởng với rủi ro tài chính trong mỗi chu kỳ phát triển.
