Phạt tiền người giữ 42 cây mai vàng: Người dân phải chứng minh nguồn gốc thế nào?

Ảnh: Vườn Quốc gia Côn Đảo

Chứng minh nguồn gốc thế nào?

Chuyện tưởng nhỏ, bình thường trong hoạt động kiểm tra liên ngành của kiểm lâm nhưng lại rất “lấn cấn” với bạn đọc (BĐ), khi cây mai gắn liền trong sinh hoạt đời sống tinh thần của người dân miền Nam. Sự hoang mang xâm chiếm nhiều người khi đọc thông tin này vì nhà đang sở hữu rất nhiều cây mai. Một BĐ thốt lên: “Nhà có mấy cây hàng xóm cho, chết thật!”. Tương tự, bạn Quốc Thanh viết: “Mai mua về cũng phải nguồn gốc vậy nhà nào cũng bị phạt hết rồi!”.

BĐ Vuong Vo kể lại câu chuyện nhà mình và mong muốn được trả lời thỏa đáng. “Xin cho hỏi vậy số gốc mai trong vườn nhà tôi đang chăm sóc, tôi xin từ ông già tôi, gốc cũng to, đường kính hơn 20 cm; của xin tức là không có giấy tờ lâm sản rồi, nếu kiểm tra giấy tờ thì tôi bị phạt à? Những gốc mai này thì tôi không thể chứng minh nguồn gốc được vì tôi bứng hồi 7 năm trước. Hình dáng, lá, bông… y chang mai rừng vì nó là giống mai rừng nguyên thủy 5 cánh. Xin nhận được câu trả lời”, BĐ Vuong Vo viết.

Cùng câu hỏi, BĐ To1ltyhct14 bình luận: “Lần đầu tiên thấy mai vàng bị tịch thu. Mai vàng người ta bán tết có chứng từ hóa đơn gì đâu. Nhà tôi và nhiều nhà khác cũng chơi mai, cũng đâu có hóa đơn chứng từ gì, chắc cũng bị tịch thu hết”.

BĐ Lại Quang Tấn cho biết đang chờ xem kết quả: “Vụ này hay đây! Bởi nhà tôi cũng có vài cây mai lâu năm, nhưng mà tôi cũng không rõ nguồn gốc của nó, chỉ biết khi chào đời là thấy nó rồi. Để xem kiểm lâm Côn Đảo trả lời dư luận thế nào?”.

Có chứng minh được đào trong rừng?

Mấu chốt pháp lý trong vụ việc nói trên được kiểm lâm Côn Đảo căn cứ vào loại cây này phải có bảng kê lâm sản. Ông T. đã không xuất trình, cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.

Trả lời Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng: Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh, là một tài sản dân sự, không phải là “lâm sản” theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.

“Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật”, luật sư Hoan chia sẻ.

BĐ Hoanglong84 đồng tình khi hỏi: “Vậy các ông có bằng chứng chứng minh được ông T. đã lén lút đào các cây trên từ rừng đem về không? Chứng minh các cây đó nguồn gốc của rừng không?”. Bạn Quyen Pham bình luận: “Nên bảo vệ cây còn đứng trong rừng, có như vậy mới tăng trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng. Cây trồng tại vườn nhà dù không rõ xuất xứ cũng không nên truy xét”.

BĐ Vuong Nguyen The thì thắc mắc: “Trường hợp này tại sao không hướng dẫn người dân lập hồ sơ mà lại tiến hành thu giữ? Người dân đang trồng và bảo quản, không hề mua bán hoặc đang vận chuyển. Vậy tiến hành thu giữ và xử phạt đã thấu tình đạt lý chưa?”.

BĐ 0935xxx nêu giả thiết: “Nếu nghi ngờ những loại cây ở khu rừng đặc dụng và đủ yếu tố, có căn cứ, có cơ sở nên quy về tội trộm cắp”, còn không thì: “nên xem lại việc xử lý hành chính đã phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành chưa hay ngụy biện việc mình đã áp dụng bởi BĐ rất quan tâm vấn đề này”.

Một khía cạnh khác cũng được bạn đọc đặt ra là tang vật được tịch thu (trong trường hợp này là 42 cây mai vàng đang tốt tươi) có được bảo quản hay thanh lý thế nào cho hợp lý. BĐ Nguyễn Tuyến thắc mắc: “Thu về các bác có trồng chăm sóc hay để nó chết héo”. Tương tự vậy, BĐ KhoaHoc Trần viết: “Đề nghị cơ quan chức năng trả các cây mai cho chủ thể nếu chết thì phải đền”.

BĐ Huyen mong muốn khi bình luận: “Cây kiểng (mai vàng) người dân trồng xưa nay bao đời. Nay có vụ phạt và tịch thu. Nên điều tra nguyên nhân có vấn đề liên quan khác không?”.