TP.HCM sau hợp nhất đang quản lý bao nhiêu người nhiễm HIV/AIDS?

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), TP.HCM hiện có quy mô dân số trên 14 triệu người. Đến cuối năm 2025, toàn thành phố đang quản lý 63.524 trường hợp nhiễm HIV, trong đó riêng TP.HCM (cũ) có khoảng 52.700 người. Tổng số trường hợp tử vong do HIV/AIDS lũy tích là 10.404 người.

Theo Sở Y tế, số ca tử vong do AIDS từng tăng liên tục từ năm 1993, nhưng bắt đầu giảm nhanh từ năm 2005. Xu hướng này cho thấy hiệu quả rõ rệt của các chương trình phòng, chống HIV/AIDS được triển khai trong nhiều năm qua.

ẢNH: DUY TÍNH

Mở rộng dịch vụ, giảm kỳ thị người nhiễm HIV/AIDS

Trong 5 năm gần đây, TP.HCM đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch và chính sách nhằm huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các sở, ban, ngành, đoàn thể và cộng đồng tham gia vào công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Hoạt động truyền thông được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, góp phần giảm kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV. Các dịch vụ y tế cũng được mở rộng, bao gồm điều trị Methadone, PrEP, ARV, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Đáng chú ý, TP.HCM tăng cường sự tham gia của y tế tư nhân và các tổ chức xã hội, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý ca bệnh và giám sát. Nhờ đó, hiệu quả theo dõi, quản lý và điều trị người nhiễm HIV được nâng lên rõ rệt.

Nguy cơ vẫn hiện hữu

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành y tế TP.HCM nhìn nhận công tác phòng, chống HIV/AIDS vẫn đối mặt nhiều khó khăn, thách thức.

Trong đó, tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới tiếp tục gia tăng. Tình hình sử dụng ma túy tổng hợp và tệ nạn mại dâm vẫn diễn biến phức tạp, làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng.

Ngoài ra, nguồn viện trợ quốc tế cho phòng, chống HIV/AIDS bị cắt giảm, trong khi một số cơ chế chính sách và định mức chi trả chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế. Tình trạng kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn là rào cản khiến một bộ phận người dân e ngại tiếp cận các dịch vụ y tế.

Đáng lo ngại, hiện còn khoảng 5 – 7% người nhiễm HIV chưa đủ điều kiện về giấy tờ tùy thân để tham gia bảo hiểm y tế, hoặc bị gián đoạn thẻ bảo hiểm do mất việc làm, nghỉ việc hoặc thay đổi tình trạng lao động. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp cận thuốc kháng vi rút HIV (ARV) liên tục, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn điều trị.

Hướng tới mục tiêu vào năm 2030

Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 đặt ra 3 mục tiêu 95 – 95 – 95 (95% người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm HIV của mình, 95% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV, 95% người điều trị bằng thuốc ARV đạt tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế).

ẢNH: DUY TÍNH

TP.HCM đã đạt mục tiêu mục tiêu thứ nhất từ 91% vào năm 2020 và tăng dần lên 94,5% vào năm 2025. Mục tiêu thứ hai từ 89% vào năm 2021 tăng lên 92,5% vào năm 2025. Mục tiêu thứ ba, giữ mức độ cao ổn định từ 98% vào năm 2021 và duy trì đến 99% từ năm 2024 đến nay.

Để khắc phục các hạn chế và tiến tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030, TP.HCM kiến nghị Trung ương tiếp tục bảo đảm nguồn lực bền vững; ban hành định mức kinh tế – kỹ thuật cho các dịch vụ HIV/AIDS.

TP.HCM cũng đề xuất tăng cường phối hợp liên ngành, xã hội hóa công tác phòng, chống HIV/AIDS; phát huy vai trò của cộng đồng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ đặc thù cho nhóm nguy cơ cao và người nhiễm HIV chưa đủ điều kiện tham gia bảo hiểm y tế.

TP.HCM sẽ tiếp tục mở rộng độ bao phủ các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm, điều trị; huy động mọi nguồn lực trong và ngoài nước; củng cố hệ thống phòng, chống HIV/AIDS từ thành phố đến cơ sở.

Trong thời gian tới, TP.HCM đặt mục tiêu khống chế tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dưới 0,51%, giảm tử vong liên quan đến AIDS và tiến tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.