Sẵn sàng cho thử nghiệm các mô hình tài chính mới được nhiều chuyên gia nhìn nhận là yếu tố giúp tăng sức hấp dẫn của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Khẩn trương đưa Trung tâm Tài chính quốc tế vào vận hành
Sớm ban hành quy chế hoạt động và chiến lược phát triển của Trung tâm Tài chính quốc tế… TP. Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan báo cáo Chính phủ việc xây dựng cơ quan giám sát trung tâm, trước ngày 15/5. Đây là yêu cầu của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại cuộc họp về triển khai hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai nhanh, quyết liệt nhưng phải chắc chắn, hiệu quả và không có lý do để chậm trễ. Trong quá trình triển khai, cần kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống tài chính quốc gia; đồng thời xây dựng môi trường chất lượng cao, tạo niềm tin để thu hút các định chế tài chính lớn. Các bộ, ngành và TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng khẩn trương hoàn thiện các điều kiện vận hành như hạ tầng, bộ máy, nhân lực và cơ chế cấp phép để trung tâm hoạt động thông suốt.
Khẩn trương đưa Trung tâm Tài chính quốc tế vào vận hành
Kế hoạch lập ngân hàng con trong Trung tâm Tài chính quốc tế
Vào mùa đại hội cổ đông năm nay, ngành ngân hàng tiếp tục gây chú ý khi nhiều ngân hàng đưa ra phương án lập ngân hàng con trong Trung tâm Tài chính quốc tế IFC. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thu hút dòng vốn quốc tế và nâng tầm thị trường tài chính trong nước.
Trong Nghị quyết 222 của Quốc hội đã quy định rõ, ngân hàng có thể được lập ngân hàng con dưới hình thức như một chi nhánh ngân hàng nước ngoài, hoặc ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Hiểu đơn giản thì hoạt động vẫn tương tự như các ngân hàng thông thường, nhưng có một số cơ chế đặc biệt, và giao dịch chủ yếu bằng ngoại tệ. Vì thế, nhiều ngân hàng đang xem đây là cơ hội để mở rộng mạng lưới, tăng nhận diện thương hiệu trong nước, khu vực và trên thế giới.
Thống kê sơ bộ cho thấy, đã có khoảng 5 ngân hàng đưa ra chủ trương, lên kế hoạch về thành lập ngân hàng con trong Trung tâm Tài chính quốc tế IFC. Ngân hàng con có tư cách pháp nhân độc lập, có thể triển khai đầy đủ các nghiệp vụ tài chính, ngân hàng, từ huy động vốn, cho vay, đến đầu tư và cung cấp dịch vụ tài chính phức tạp.
Ông Phạm Như Ánh – Tổng Giám đốc Ngân hàng Quân đội (MB) cho biết: “Chúng tôi đang nghiên cứu và đang vạch ra các định hướng cụ thể cho ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính để có thể kết nối các định chế tài chính, các Trung tâm Tài chính quốc tế trên thế giới về với Việt Nam”.
Với những cơ chế ưu đãi đặc thù, như miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hay khuyến khích phát triển các dịch vụ tài chính xanh, các ngân hàng kỳ vọng, tham gia vào Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ đem lại nhiều cơ hội mới để mở rộng hoạt động kinh doanh. Như ngân hàng TPBank đã lên kế hoạch dành 3.000 tỷ đồng làm vốn điều lệ cho ngân hàng con.
Ông Nguyễn Hưng – Tổng Giám đốc Ngân hàng TPBank chia sẻ: “Nó có khá nhiều dịch vụ mới mà ngân hàng có thể tham gia, như việc đầu tư ra nước ngoài hay chuyển đổi các ngoại tệ khá dễ dàng. Các dịch vụ mới cho phép triển khai các công nghệ mới, cơ chế thử nghiệm sandbox. Ngoài ra, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân hay thuế nhà thầu trong khu vực đó đều được ưu đãi hơn khá nhiều so với mức thuế hiện tại trong nước”.
Mở ngân hàng trong Trung tâm Tài chính quốc tế cũng là kênh kết nối để các ngân hàng có thể xây dựng hệ sinh thái về tài chính, công nghệ, để kết nối với các định chế tài chính, các nhà đầu tư quốc tế.
Linh hoạt phương thức thanh toán, phát triển không gian tài chính mới
Nhiều cơ hội, nhưng để được cấp phép thành lập, các ngân hàng cũng phải đáp ứng nhiều quy định. Nghị định 329 của Chính phủ đưa ra một số yêu cầu, như ngân hàng phải có 5 năm kinh doanh có lãi liên tiếp; phải có tổng tài sản được xếp hạng vào nhóm ngân hàng thương mại có quy mô lớn, thậm chí, phải được các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế xếp hạng cao hoặc phải có tổng tài sản ít nhất 10 tỷ USD hoặc 20 tỷ USD trở lên, tùy thuộc vào mô hình thành lập.
Việc tạo lập ngân hàng con sẽ là bước đi đầu tiên để thu hút dòng vốn quốc tế. Một trong những vấn đề mà nhà đầu tư thường quan tâm nhất chính là cơ chế thanh toán. Chính phủ cũng đã ban hành 8 Nghị định về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam. Trong đó, có định hướng mở rộng các sản phẩm tài sản số, thanh toán số, các dịch vụ tài chính công nghệ Fintech và cơ chế thử nghiệm sandbox. Những định hướng này được nhận định sẽ tạo ra không gian phát triển đa dạng, linh hoạt cho các tổ chức tài chính, hay các Fintech tại Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam.
Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ là nơi hội tụ đông đảo các nhà đầu tư quốc tế, sử dụng đa dạng các loại ngoại tệ khác nhau. Để phù hợp với xu thế phát triển mới trên thị trường thế giới, trung gian tài chính này đang triển khai thử nghiệm công nghệ blockchain trong các giao dịch thanh toán, thu hộ, chi hộ xuyên biên giới để rút ngắn thời gian cho mỗi giao dịch.
Ông Đỗ Tuấn Anh – Trưởng Phòng Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm, Công ty 9Pay nêu ý kiến: “Nếu theo cách truyền thống, nếu dòng vốn ngoại vào Việt Nam như một đường bộ, với một giao dịch, chúng ta sẽ phải chờ khoảng 24 – 48 giờ, bên cạnh đó là phí trung chuyển giữa các ngân hàng trên các quốc gia với nhau rất đắt, từ 0,2-0,3%. Nhưng nếu giao dịch qua blockchain, giả sử khoảng 1 triệu USD chỉ tốn khoảng 0,1 USD. Phương thức thanh toán qua blockchain như một giao dịch trên đường hàng không. Chúng ta đi nhanh hơn và tiết kiệm chi phí hơn”.
Việc tạo lập ngân hàng con sẽ là bước đi đầu tiên để thu hút dòng vốn quốc tế
Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cũng đã thành lập Fintech Hub – được kỳ vọng trở thành không gian thử nghiệm các mô hình tài chính mới theo cơ chế sandbox. Hệ sinh thái này sẽ kết nối các ngân hàng, startup công nghệ và quỹ đầu tư, tạo nền tảng cho dòng vốn vào IFC vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh nhận định: “Mục tiêu là chúng ta sẽ xây dựng một hệ sinh thái hoàn thiện, đó là các công ty fintech lớn và chúng ta thu hút ở toàn cầu về cũng như các công ty fintech ở trong nước. Nhóm này sẽ kết hợp với nhau để nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới”.
Sẵn sàng cho thử nghiệm các mô hình tài chính mới được nhiều chuyên gia nhìn nhận là yếu tố giúp tăng sức hấp dẫn của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Ông Phạm Thiện Minh – Quản lý Tài chính cấp cao, Tập đoàn Microsoft đưa ra ý kiến: “Nhà đầu tư sẽ để ý đến sự thanh khoản của dòng tiền vì nó quyết định đến tốc độ thu hồi vốn. Nó rất quan trọng trong đầu tư. Bạn phải biết được nguồn tiền của bạn sẽ được gửi ở đó trong bao lâu. Ví dụ như gửi ngân hàng, bạn muốn gửi cho hai năm hoặc 5-10 năm, khi đã đưa quyết định đưa vốn vào một đất nước như Việt Nam nên có một lộ trình rõ ràng để khi nhà đầu tư đã có lãi và muốn hồi vốn, họ làm cách nào để thanh khoản đồng vốn đó ra”.
Việc mở ra các cơ chế linh hoạt về ngân hàng và các dịch vụ tài chính cho thấy, Việt Nam đang chủ động đón dòng vốn quốc tế bằng những bước đi thận trọng nhưng có tính toán. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh, sức hấp dẫn của Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ không chỉ nằm ở chính sách, mà còn phụ thuộc vào khả năng đảm bảo tính minh bạch, ổn định và an toàn của hệ thống tài chính.
Cơ chế thanh toán tại các Trung tâm Tài chính quốc tế trong khu vực
Thực tế trên thế giới, các cơ chế đặc thù cho thanh toán cũng đã quen thuộc với nhiều Trung tâm Tài chính quốc tế. Tại Trung tâm Tài chính quốc tế Dubai và Singapore, nhiều ngân hàng đã áp dụng mô hình thanh toán trong đó số dư tiền và tài sản đều được ghi nhận vào sổ cái kỹ thuật số dùng chung trên chuỗi khối blockchain. Khi cả điều kiện về tiền và tài sản được mã nguồn xác thực, hệ thống sẽ lập tức thực hiện quyết toán giao dịch với thời hạn T+0, giảm thiểu tối đa thời gian và chi phí cho quá trình bù trừ và đối soát.
Bên cạnh đó, các Trung tâm Tài chính quốc tế này cũng đẩy mạnh ứng dụng tài sản mã hóa trong thanh toán. Giao dịch liên ngân hàng có thể được thực hiện bằng tiền gửi mã hóa trên trên sổ cái, hoặc sử dụng các loại stablecoin được giới chức công nhận. Giới chức UAE cũng phát triển mạng lưới sử dụng đồng Durham kỹ thuật số để giao dịch thanh toán trực tiếp giữa Trung tâm Tài chính Dubai với các đối tác như các thị trường tài chính Hong Kong và Trung Quốc đại lục.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn ngày càng gay gắt, Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ cần những chính sách mang tính đột phá, mà còn phải khẳng định được năng lực vận hành, tính ổn định và độ tin cậy của toàn bộ hệ thống tài chính. Đó sẽ là nền tảng để Việt Nam không chỉ thu hút được dòng vốn quốc tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và quốc tế.
