Các bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 thăm khám, tầm soát bệnh cho người dân thành phố
Từ một đô thị tái thiết sau chiến tranh, thành phố hôm nay đang hướng tới một mục tiêu mới: không chỉ phát triển kinh tế, mà còn xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện, nơi mỗi người dân đều được theo dõi và bảo vệ từ sớm.
Bài toán sức khỏe của một siêu đô thị
Trong nhịp vận hành của một đô thị gần 15 triệu dân, chăm sóc sức khỏe không còn là câu chuyện cá nhân. Đó là một bài toán hệ thống, đòi hỏi năng lực tổ chức, điều phối và tầm nhìn dài hạn.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025-2030, ngành Y tế được giao một nhiệm vụ rõ ràng: trong năm 2026, tổ chức khám và tầm soát sức khỏe cho toàn bộ người dân, bảo đảm mỗi người được tiếp cận ít nhất một lần, không chia giai đoạn.
Đây không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà còn là phép thử đối với khả năng vận hành của cả hệ thống. Với quy mô dân số lớn, biến động cao và nhu cầu đa dạng, việc triển khai đồng bộ đòi hỏi một cách tiếp cận khác biệt – linh hoạt hơn, bao quát hơn và dựa trên dữ liệu nhiều hơn.
“Kiềng ba chân” cho một hệ thống linh hoạt
Trước thách thức đó, ngành Y tế TP Hồ Chí Minh định hình chiến lược dựa trên mô hình “kiềng ba chân” – ba trụ cột liên kết, bổ trợ lẫn nhau.
Trụ cột đầu tiên là tổ chức khám sức khỏe không phụ thuộc địa giới hành chính. Trong một đô thị mà dòng di chuyển dân cư diễn ra liên tục, việc gắn dịch vụ y tế với nơi cư trú cố định dễ tạo ra khoảng trống tiếp cận. Quan điểm mới đặt ra là để y tế “đi theo” người dân.
Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 thăm khám, tầm soát bệnh cho người dân thành phố
Mỗi người có thể lựa chọn cơ sở khám thuận tiện nhất, từ bệnh viện công lập đến các phòng khám tư nhân đủ điều kiện, với dữ liệu được kết nối về một hệ thống chung. Đây là bước chuyển từ quản lý theo địa bàn sang phục vụ theo nhu cầu thực tế, giúp mở rộng độ bao phủ một cách hiệu quả.
Y tế cơ sở – điểm tựa của chăm sóc liên tục
Nếu trụ cột thứ nhất mở rộng khả năng tiếp cận, thì trụ cột thứ hai đi sâu vào chiều dài của quá trình chăm sóc.
Y tế cơ sở được xác định là nền tảng, đặc biệt với các nhóm cần theo dõi thường xuyên như người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay nhóm nguy cơ cao. Tại đây, việc khám sức khỏe không dừng ở một lần ghi nhận, mà gắn với theo dõi định kỳ, quản lý bệnh và tư vấn thay đổi lối sống.
Khi đó, trạm y tế không còn chỉ là “cửa vào” của hệ thống, mà trở thành nơi đồng hành lâu dài. Sức khỏe của người dân được quản lý theo vòng đời, theo địa bàn và theo từng nguy cơ cụ thể – một cách tiếp cận mang tính phòng ngừa rõ rệt.
Các bác sĩ Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp thăm khám, tầm soát bệnh cho người dân thành phố
Dữ liệu – “mạch nối” của toàn bộ hệ thống
Trụ cột thứ ba, cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt, chính là dữ liệu.
Thay vì bắt đầu từ con số không, TP Hồ Chí Minh tận dụng nguồn dữ liệu đã có từ trường học, doanh nghiệp, bệnh viện và các chương trình khám định kỳ. Khi được chuẩn hóa và liên thông trên nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử, những dữ liệu này không chỉ giúp tránh trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực, mà còn tạo nên một bức tranh tổng thể về sức khỏe dân số.
Từ đó, việc quản lý không còn dựa vào báo cáo rời rạc, mà chuyển sang mô hình quản trị theo thời gian thực – nơi mỗi quyết định đều có cơ sở dữ liệu hỗ trợ.
Từ khám một lần đến quản lý suốt đời
Ba trụ cột – khám linh hoạt, y tế cơ sở và dữ liệu – không vận hành riêng lẻ, mà liên kết chặt chẽ. Khám tạo ra dữ liệu, dữ liệu dẫn dắt quản lý, và quản lý quay lại nâng cao chất lượng khám.
Song song với đó, ngành Y tế xây dựng các gói khám theo độ tuổi và tầm soát theo nhóm nguy cơ, công bố minh bạch để người dân chủ động lựa chọn. Cách tiếp cận này giúp cá thể hóa dịch vụ, đồng thời tăng khả năng phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm – thách thức lớn của đô thị hiện đại.
Để chiến lược này đi vào thực tế, vai trò của toàn bộ hệ thống chính trị là không thể thiếu. Chính quyền địa phương tham gia từ khâu rà soát đối tượng, tổ chức điểm khám đến vận động người dân.
Cùng với đó là cơ chế tài chính linh hoạt, kết hợp ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế và nguồn lực xã hội hóa. Mục tiêu không chỉ là mở rộng nhanh năng lực triển khai, mà còn bảo đảm tính minh bạch và bền vững trong dài hạn.
Đó là sự chuyển dịch từ chăm sóc khi có bệnh sang quản lý khi còn khỏe – một thay đổi mang tính căn bản. Và cũng chính từ những thay đổi như vậy, hành trình phát triển của TP Hồ Chí Minh không chỉ được đo bằng tốc độ đô thị hóa, mà còn bằng chất lượng sống và sự an tâm của mỗi người dân.
