Để lịch sử vào “môn tự chọn” có ổn không?

Ông Võ Văn Thưởng, Thường trực Ban Bí thư, đại biểu Quốc hội Đà Nẵng, đã trả lời rất rõ ràng câu chuyện bỏ hay “tự chọn” môn lịch sử mà cử tri bức xúc:

“Sẽ không thể giáo dục quốc phòng đầy đủ nếu không nói về các cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Môn học về lịch sử địa phương cũng là cái mới trong chương trình, từng địa phương sẽ có một phần lịch sử gắn với lịch sử của quốc gia”, ông Thưởng nói.

Theo Thường trực Ban Bí thư, không chỉ Việt Nam mà bất cứ quốc gia nào cũng sẽ thật đau khổ khi mỗi công dân không biết lịch sử của dân tộc, đất nước mình. “Bài học trong lịch sử luôn là kinh nghiệm để giải quyết những vấn đề hiện tại”, ông nói thêm.

Không thể có chuyện “bỏ môn lịch sử khỏi chương trình”

Tôi thấy nói như ông Võ Văn Thưởng đã quá rõ ràng. Không thể có chuyện “bỏ môn lịch sử khỏi chương trình”. Nhưng để nó vào “môn tự chọn” cũng thật sự không ổn. Nếu bao năm nay học sinh không thích học môn lịch sử không phải vì môn này “không quan trọng bằng các môn khác”.

Cần phải xem kỹ lại sách giáo khoa lịch sử, sách đã viết về lịch sử nước Việt Nam như thế nào mà không thể thu hút học sinh học môn vô cùng quan trọng này. Nếu viết sách giáo khoa lịch sử không đạt, không hấp dẫn, không tìm được những kiến thức lịch sử, câu chuyện lịch sử mà học sinh quan tâm, thì phải tìm cho ra. Nếu không tìm cho ra, viết ra cho hấp dẫn, đưa học sinh vào câu chuyện lớn về lịch sử Việt Nam, và rất nhiều câu chuyện về những nhân vật lịch sử đã hiện diện từ bao đời nay, cho tới những nhân vật lịch sử của ngày hôm nay như Bác Hồ, như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, như những nhà bác học yêu nước và kháng chiến như Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu, Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy…Và những nhà khoa học đã đóng góp lớn cho cac lĩnh vực khác nhau của Việt Nam như nhà bác học nông nghiệp Lương Định Của, mà người vợ người Nhật thảo hiền cực kỳ yêu Việt Nam của ông vừa mới qua đời, thọ 100 tuổi.

Không có gì thú vị bằng những câu chuyện lịch sử được kể lại qua nhiều thế hệ. Ngày tôi còn nhỏ, khi học bên Khu học xá Trung Quốc, mỗi tuần lớp trẻ con chúng tôi đều được nghe các thầy chuyên kể chuyện lịch sử, những nhân vật lịch sử thú vị vô cùng như nhà tình báo và là cân vệ của Bác Hồ Tạ Đình Đề, như những chuyện chiến đấu đầy máu lửa và hấp dẫn ở chiến trường Điện Biên Phủ.

Sách giáo khoa lịch sử có thể khó có điều kiện kể những câu chuyện lịch sử cụ thể, thì đã có bao nhiêu loại sách đọc thêm làm công việc này, giúp học sinh cảm nhận lịch sử nước nhà một cách vừa cụ thể vừa đầy tự hào, ngập tràn niềm hứng khởi.

Nhân dân là người làm ra lịch sử, và trong nhiều giai đoạn, lại là người chịu đựng lịch sử. Có những trang lịch sử đau buồn của nước Việt cần được kể lại cho học sinh bây giờ hiểu, rằng lịch sử không chỉ toàn chiến thắng giành về cho nước ta, cho dân tộc ta. Những trang đen tối của lịch sử nước nhà lại giáo dục lòng yêu nước cho học sinh có khi còn sâu sắc hơn những trang chiến thắng.

Yêu nước là có thể là hành động phát xuất từ tình cảm, từ bản năng của người đã sống ở đât nước mình, nhưng cũng là kết quả của những gì mà trẻ nhỏ, học sinh nhỏ, người trẻ tuổi học được từ ghế nhà trường, khi kết hợp với tình cảm yêu nước bẩm sinh sẽ tạo nên một sức mạnh nội tại ghê gớm của người yêu nước. Không học lịch sử làm sao được bồi bổ những điều không thể thiếu ấy cho mỗi con người từ lúc còn nhỏ tuổi.

Bây giờ, nếu nói học môn lịch sử chán, thì không phải do lịch sử nước mình chán, mà do sách gíao khoa và sách đọc thêm về lịch sử viết chán, do thầy cô dạy chán một môn học mà lẽ ra phải rất hấp dẫn.

Sách dạy môn lịch sử sẽ giải thích cho chúng ta, một cách trung thực nhất, những phức tạp của lịch sử như đã từng xảy ra trên thế giới. Và ngay ở Việt Nam, trong những giai đoạn đau khổ nhất của nước nhà, của dân tộc Việt Nam. Trẻ em chưa nếm qua những tháng năm ấy, lại rất cần học môn lịch sử một cách thấu đáo để hiểu vì sao dân tộc Việt Nam lại là một dân tộc anh hùng, vì sao chúng ta không chỉ tự hào mà còn thấm thía trách nhiệm của mình và của thế hệ mình khi học những trang lịch sử đã qua của dân tộc Việt, của đất nước muôn vàn thương yêu của chúng ta.